Amerikaanse oorlogshelden van Normandië

0 Flares 0 Flares ×

Deze vrijdag is het precies zeventig jaar na D-Day en daar staat de Normandy American Cemetery and Memorial uitgebreid bij stil. De Amerikaanse begraafplaats, die ik meerdere malen bezocht, doet me altijd denken aan Saving Private Ryan. De slotscène van deze film bezorgt mij elke keer weer een brok in de keel. In het bewuste fragment bezoekt soldaat James Ryan (Matt Damon/Harrison Young) het graf van Captain John Miller (Tom Hanks), de man die zijn leven redde in de Tweede Wereldoorlog, maar het zelf niet overleefde. In bijzijn van zijn familie vraagt Ryan zich hardop af of hij in de periode daarna een goed leven heeft geleid; dat wat hij Miller kort voor zijn dood beloofde.

Amerikaanse oorlogshelden van Normandië

Net als de openingsscène speelt ook het einde van de film zich af op de Normandy American Cemetery and Memorial, de laatste rustplaats van meer dan 9.000 Amerikaanse militairen die in Normandië sneuvelden.  Het is één van de vele locaties die je in deze streek kunt bezichtigen als het gaat om de Tweede Wereldoorlog. Je kunt het beste de D514 aanhouden, dat is de weg die het dichtste langs de kust loopt en je langs de nodige gedenkplaatsen en historische stadjes voert zoals Arromanches en Port-en-Bessin. Je komt vanzelf bordjes tegen die je naar de ruime parkeerplaats van de Cemetery in Colleville-sur-Mer leiden.

De begraafplaats   Overzicht van het terrein

Vrijheid is een kostbaar goed, zo blijkt als je je langs het visitor center (met indrukwekkend museum) begeeft naar de begraafplaats. Boven het strak gemaaide gazon prijken 9.387 witte gedenkstenen voor de omgekomen mannen en vrouwen, waarvan er 307 niet geïdentificeerd konden worden. Bij militairen met het Joodse geloof is er een Davidster geplaatst, bij de overigen het Latijnse kruis. En er zijn enkelen die de Medal of Honor (hoogste militaire onderscheiding) kregen, te herkennen aan de gouden ster op de gedenkplaat. Onder hen Theodore Roosevelt junior, zoon van de gelijknamige oud-president (1901-1909).

 

Gedenksteen van een Joodse soldaat  Gesneuvelde soldaat geëerd met een vlaggetje

Rondlopen op de Normandy American Cemetery and Memorial is door de stilte – hier wordt nadrukkelijk om verzocht bij de ingang – indrukwekkend. Je kunt er een speld horen vallen, al nam een grote groep Nederlandse schoolkinderen het tijdens één van mijn bezoekjes niet zo nauw met die voorschriften. Hoe ergerlijk ook, relativeren gaat snel op een plek waar mensen van mijn leeftijd zeventig jaar terug hun leven gaven voor de vrijheid van anderen.

Whitney J. Faulk, pvt 116 inf 29 div, Louisiana, June 6 1944, John J. Miller, pfc 331 inf 83 div, Pennsylvania, July 19 1944, Preston T. Niland, 2 lt 22 inf 4 div, New York, June 7 1944, en zo gaat het nog honderden meters door.

Saving Private Ryan

Het wandelpad met uitzicht op de Normandische kustlijn (zie onderstaande foto en openingsscène Saving Private Ryan) is zeer fraai, evenals de halve cirkelvormige gedenkplaats naast de vijver. In het midden ervan staat een bronzen beeld met als boodschap: ‘The Spirit of American Youth Rising from the Waves’. Achter de zuilenformatie is de ‘Tuin der Vermisten’, met in een muur gegraveerd de namen van 1.557 soldaten waarvan het lichaam nooit werd gevonden of de stoffelijke overblijfselen niet identificeerbaar waren. In 2007 werd er een nieuw openluchtmuseum geopend, het outside visitor center, met informatie over de slag om Normandië.

Op de achtergrond het Engels Kanaal  Het memorial

D-Day: Operation Overlord

Veruit de meeste militairen die hier zijn begraven, lieten het leven op 6 juni 1944 tijdens D-Day, de dag dat de geallieerden begonnen met hun invasie (codenaam: Operation Overlord) om West-Europa te bevrijden van nazi-Duitsland. Vanuit Engeland vertrokken zo’n 7.000 vliegtuigen en meer dan 132.000 Amerikaanse, Britse en Canadese manschappen voor de grootste militaire landing die de wereld ooit had gezien. Met de Duitse verdedigingslinie (Atlantikwall) langs de Europese westkust bracht dit een groot risico met zich mee. Voor de operatie sprak president Franklin Roosevelt de troepen extra moed in met een gebed dat werd uitgezonden op de radio. Hieronder een gedeelte.

“Some will never return. Embrace these, Father, and receive them, Thy heroic servants, into Thy kingdom. And for us at home – fathers, mothers, children, wives, sisters, and brothers of brave men overseas – whose thoughts and prayers are ever with them – help us, Almighty God, to rededicate ourselves in renewed faith in Thee in this hour of great sacrifice.”

Duitse kogelregen voor Amerikaanse oorlogshelden

De invasie van Normandië – waarbij de Amerikanen zich ontfermden over de meest westelijke stranddelen (Utah en Omaha Beach) – zou uiteindelijk het begin van het einde inluiden van het Derde Rijk. De prijs was echter ongekend hoog. Veilig verscholen in hun bunkers hoog in de duinen hadden de Duitsers met hun machinegeweren nagenoeg vrijspel. Vele soldaten stierven al in de boot of het water, nog voordat ze het strand hadden bereikt. De zware bepakking hielp bepaald niet mee. En voor de mannen die zich wel levend door de branding wisten te worstelen richting strand, was er vervolgens amper beschutting tegen de Duitse kogelregen. Toch was een landing op het open terrein tussen Vierville en Colleville noodzakelijk, voor de ondersteuning van de troepen op Utah Beach die anders geïsoleerd zouden raken.

Het volgende filmfragment laat zien hoe het ongeveer moet zijn geweest voor de Amerikaanse troepen die Omaha Beach moesten innemen.

 

 De invasie eiste vele gewonden en slachtoffers

Zeventigste verjaardag

Deze vrijdag is het precies zeventig jaar na de invasie en dat laat de Normandy American Cemetery and Memorial niet onopgemerkt aan zich voorbijgaan. Vanaf 10:30 uur vinden er diverse plechtigheden plaats. Er is een concert en Barack Obama zal er, net als vijf jaar geleden (video), aanwezig zijn op uitnodiging van president François Hollande.

“I was there for the 65th anniversary, and it was an extraordinary experience. I’m looking forward to returning to honor our remarkable veterans and to reaffirm this extraordinary alliance,” aldus Obama eerder dit jaar.

Er geldt een speciale aanmeldingsprocedure om het Normandy American Cemetery and Memorial vrijdag te kunnen bezoeken, maar normaal gesproken is het dagelijks geopend en vrij toegankelijk voor het publiek, behalve op 25 december en 1 januari. Vanwege de government shutdown in de VS was de begraafplek in oktober vorig jaar tijdelijk gesloten. Voor informatie over de herdenkingsdag kun je terecht op: www.d-day70years.org.

Author: Mike Boeschoten

Share This Post On

Trackbacks/Pingbacks

  1. Amerika en Hitler: een geslaagder huwelijk dan je denkt - […] Amerikaanse oorlogshelden van Normandië […]

Submit a Comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

0 Flares Twitter 0 Facebook 0 Email -- 0 Flares ×