Go Team! Kleurrijke Amerikaanse sportmascottes

0 Flares 0 Flares ×

Een fantasiewezen dat steeds weer in de rechtbank belandt, echte mensen, (opgezette) dieren die hun leven niet zeker zijn, beledigende stereotypen en plain old publiekslievelingen: over Amerikaanse sportmascottes kun je boeken vol schrijven. Gastschrijfster Els Hekkenberg geeft een inkijkje in al het moois dat de wereld van sportmascottes te bieden heeft. 

Go Team! De kleurrijke wereld van Amerikaanse sportmascottes

Ken je deze nog? Dit filmpje van de mascotte van basketbalteam Chicago Bulls ging vorig jaar viral.

Het filmpje geeft mooi weer wat volgens velen de kerntaak is van een mascotte: het publiek vermaken en de teamspirit hoog houden.

De oorsprong van de sportmascottes

Amerikaanse sportmascottes

Amerikaanse sportmascottes: Benny the Bull

Volgens de meeste verhalen verschenen de eerste mascottes eind negentiende eeuw op Amerikaanse schoolcampussen. Zij zouden geluk brengen, zo was het idee. Sportorganisaties zagen het ook als dé manier om het publiek te vermaken tijdens soms lange wedstrijden met veel pauzes. Vroeger werden vaker echte dieren zoals varkens, honden, leeuwen of beren als mascotte gebruikt. Tegenwoordig zien we vaak mensen in grote pakken over de sportvelden dansen. Beroemdheden als de Famous Chicken uit San Diego of Chicago’s Benny the Bull vermaken het publiek tijdens thuiswedstrijden. Naast entertainment zijn mascottes ook goed voor de merchandise: wie wil nu niet zo’n zelfde pet of attributen als de mascotte om het thuisteam aan te moedigen?

Eerste mascottes in professionele leagues

Eén van de eerste mascottes in de professionele sportwereld was een opgezette beer. Dit beest moest de Chicago Cubs vanaf 1908 geluk brengen. Acht jaar later bracht het honkbalteam een levende berenwelp genaamd Jao mee naar hun wedstrijden. Dat viel echter ook niet in de smaak en al snel werd de mascotte achterwege gelaten, tot een gekostumeerde mascotte genaamd Clark de Cubs pas in 2014 weer kwam aanmoedigen.

amerikaanse sportmascottes

Archieffoto: De Chicago Cubs met hun beer

In de beginperiode waren de teams nog niet zo gehecht aan hun mascottes. De footballspelers van de University of Texas aten in 1920 hun mascotte, een os, op tijdens een banket. De school had niet genoeg geld om het hele seizoen voor het dier te zorgen en hij was niet tam genoeg om over de campus te kunnen struinen. Nog steeds worden levende dieren gebruikt als lucky charm, tot grote ergernis van dierenwelzijnsorganisatie Peta.

Mascottes waren eerst vooral passieve wezens die naast het veld stonden en geluk moesten brengen. Dat veranderde in 1944 toen een pitcher genaamd Max Patkin uit frustratie op een maffe manier achter honkballegende Joe DiMaggio aan ging rennen. Het publiek was zo enthousiast dat Patkin zijn sportcarrière al snel verruilde voor een baan als publieksentertainer.

De beroemde kip en onofficiële mascottes

Amerikaanse sportmascottes

Amerikaanse sportmascottes: de San Diego Chicken

Vanaf de jaren zestig werden de mascottes echt populair en big business in de professionele sportwereld. San Diego Chicken, de steun en toeverlaat van honkbalteam San Diego Padres, was één van de eerste echte beroemde Amerikaanse sportmascottes. Hij werd bedacht voor een reclamestunt, maar al snel werd besloten hem ook in te zetten bij wedstrijden van de Padres. Voor twee dollar per uur sloofde hij zicht uit langs de kant van het honkbalveld. Inmiddels vrolijkt de beroemde kip al jaren Padres-wedstrijden op. Volgens kenners betekende het succes van de Famous Chicken een boost in populariteit van mascottes bij professionele sporten. The Sporting News riep hem uit tot één van de honderd machtigste ‘personen’ in sport van de vorige eeuw. Inmiddels is de Famous Chicken San Diego een beetje ontgroeid; hij support de Padres nog bij thuiswedstrijden, maar heeft optredens en entertaint kinderen door het hele land.

Sommige teams hebben alleen onofficiële mascottes: fans die de laatste jaren zo opgevallen zijn dat ze synoniem zijn geworden voor het team. Voorbeeld hiervan is New York Yankees-fan Freddy ‘Sez’ Schuman. Een ander voorbeeld is BJ Birdie die werd bedacht door een Toronto Blue Jays-fan. BJ viel zo in de smaak bij het publiek dat hij uiteindelijk de officiële mascotte werd. Inmiddels is hij vervangen door Ace na een akkefietje met een scheidsrechter.

Amerikaanse sportmascottes

Ragnar: de Viking-achtige mascotte van de Minnesota Vikings

De meest aangeklaagde mascotte 

De mascotte van honkbalteam Philadelphia Phillies, het fantasiewezen Phillie Phanatic, werd vanaf 1978 ingezet. Hij werd beroemd vanwege de kunst van het heckling, het ‘irriteren’ van de tegenstanders, en heeft de dubieuze eer de meest aangeklaagde mascotte uit de Major League Baseball te zijn. Hoewel hij door invloedrijke magazines als Forbes en Sports Illustrated is uitgeroepen tot de beste mascotte in de professionele sporten, is niet iedereen fan van de groene Phanatic. Het fantasiebeest werd al meerdere keren voor de rechter gesleept. Een veelgehoorde theorie luidt dat zijn onhandige omvang debet is aan alle ‘ongelukjes’.

Amerikaanse sportmascottes

“Sorry ik zag je niet”.. Phillie Phanatic is de etterbak onder de mascottes!

Het lijkt steeds vrij onschuldig mascottegedrag, maar toch komt de Phanatic steeds weer in de problemen: de ene keer wordt hij aangeklaagd als hij een emmer water over een medewerker gooit, de andere keer sleept een fan hem voor de rechter nadat hij haar met stoel en al in een zwembad mieterde. Ook werd hij verantwoordelijk gehouden voor een versleten knie: hij ging op de schoot staan van een vrouw die dat niet kon houden. En één keer moest hij voor de rechter komen omdat hij iemand te hard had geknuffeld. Only in America.

Controverse rondom mascottes

Amerikaanse sportmascottes

Washington Redskins-logo

Zodra de mascottes echt populair werden, ontstond ook een beweging tegen de racistische inslag van een aantal van hen en de namen van de teams waar zij bij horen. Vooral Native American-groeperingen vragen aandacht voor het gevaar dat sommige termen stereotypering van Indianen voortzetten. De discussie laaide voor het eerst op tijdens de Native American civil rights-beweging van de jaren zestig. Sindsdien zijn er talloze protesten en acties geweest om beledigende namen, zoals de Washington Redskins, Atlanta Braves of Cleveland Indians, uit de sportwereld te verbannen.

De grootste groepering tegen het gebruik van Native American-cultuur in de sportwereld is de National Congress of American Indians. Zij zeggen dat met mascottes als van de Braves en de Redskins negatieve stereotypen over Native Americans worden gehandhaafd. Tegenstanders vinden echter dat het gebruik van de namen een soort eerbetoon is aan de Native American-cultuur,  en schrijven vechtlust, moed, toewijding en trots toe aan de groep. Het toeschrijven van alleen die kenmerken aan de Indiaanse cultuur vinden anti-groeperingen dan weer een stereotypering.

Hoewel veel teams hun namen al veranderden, zijn Native American-afbeeldingen en bijnamen nog steeds geen uitzondering. De meeste aandacht in deze strijd ging de laatste jaren naar de Washington Redskins. Teameigenaar Daniel Snyder zei een aantal jaar terug nog dat de teamnaam nooit gewijzigd zou worden. De campagne duurt echter voort en veel media hebben al besloten de naam van het footballteam niet meer in hun verhalen te gebruiken. Het parlement van Engeland bemoeide zich er onlangs mee toen werd besloten dat het team in Londen kwam spelen en ook het patentbureau heeft het patent op de naam ingetrokken. Hoe lang kan Snyder zijn standpunt nog volhouden? De spotlight blijft voorlopig nog even op hem gericht.

Andere vreemde Amerikaanse sportmascottes

Ook andere groepen worden op wellicht wat dubieuze manier geportretteerd. De Coachella Valley High School heeft een sportteam dat de Arabs heet en pas recent zijn mascotte (die deed denken aan Jafar van Alladin) verruilde voor een minder stereotype exemplaar. Website Mashable maakte onlangs nog een overzicht van aanstootgevende mascottes en Herosports trakteerde ons op de elf slechtste mascottes in de geschiedenis van de professionele sporten. Nog meer opvallend gekozen mascottes en teamnamen? John Green van Mental Floss maakte een hele aflevering over vreemde sportmascottes, waaronder een auto vol bijen en een struik:

Mijn favoriete mascottes? Shades, de Solar Bear van het ijshockeyteam van Orlando, en manly man Sourdough Sam! Welke mascotte krijgt jou het meest in de team spirit?


Els HekkenbergEls Hekkenberg (1986) is freelance journalist en communicatiestrateeg. Haar fascinatie in Amerika resulteerde in een masterdiploma Amerikanistiek. Ze mag inmiddels negentien staten van haar lijstje strepen, waarbij naast toeristische hoogtepunten ook vaak wat onbekendere oorden aangedaan worden. Maar na een aantal roadtrips door Amerika is het besef wel ingezonken: “You ain’t seen nothing yet”. En daarom zal er altijd een volgende reis op de planning staan. Op Twitter: @elshekkenberg

Author: Gastschrijver

Share This Post On

Submit a Comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

0 Flares Twitter 0 Facebook 0 Email -- 0 Flares ×