Mario van der Ende over WK’94 in Amerika

0 Flares 0 Flares ×

Twintig jaar geleden floot voormalig voetbalscheidsrechter Mario van der Ende (58) op het WK in de Verenigde Staten. Stan Bos blikt namens USA365.nl met de geboren Hagenaar terug op een enerverende tijd met veel vlieguren, sight seeing tours door grote steden en een opmerkelijke ontmoeting met artiest Barbra Streisand.

De herinnering aan die ene avond bij de ‘Cowboys’ in Dallas, de Texaanse stad waar het arbitersgilde haar tenten had opgeslagen, is bij Mario van der Ende nog levendig. Ineens stond de voormalig topscheidsrechter tussen 7000 mensen. “Daarvan waren er 4000 Sue Ellens en 3000 JR’s,” doelt Van der Ende op de fictieve personages uitOud-toparbiter Mario van der Ende de Amerikaanse televisieserie ‘Dallas’, “met van die grote stetsons aan het line dancen. Ik wist niet wat ik zag. We hebben ontzettend gelachen. In Amerika is het sowieso groot, groter, grootst. En dat in het land dat nauwelijks een voetbalcultuur heeft. Maar op het moment dat wij de woorden ‘world championship soccer’ uitspraken, gingen alle deuren voor ons open.”

Barbra Streisand

Twintig jaar geleden is het alweer, het WK van 1994, maar Van der Ende wordt nog dagelijks herinnerd aan het toernooi in de Verenigde Staten. In het toilet van zijn huis in Laren hangt een fotocollage. Het eerste woord dat Van der Ende te binnen schiet als hem naar dat WK wordt gevraagd, is ‘airmiles’. “Als scheidsrechters hadden we in aanloop naar het toernooi diverse cursussen gehad op het Dr. Kenneth Cooper Centre in Dallas. Daar verbleven we ook tijdens het toernooi. De faciliteiten waren geweldig, top of the bill. We kwamen daar ook Barbra Streisand tegen, die een 12 days sober program volgde en werd begeleid door een personal trainer. Vanuit Dallas vlogen we steeds naar de wedstrijden toe.”

De faciliteiten waren geweldig, top of the bill. We kwamen daar ook Barbra Streisand tegen, die een 12 days sober program volgde en werd begeleid door een personal trainer.

New York

Van der Ende leidde drie wedstrijden in Amerika. In New York Italië – Ierland (0-1), in Pasadena (Los Angeles) Amerika – Roemenië (0-1) en in Washington DC Spanje – Zwitserland (3-0). “In New York sliep ik in een hotel met uitzicht op het Giants Stadium, de plek waar de wedstrijd zou worden gespeeld. Ik was al diverse keren eerder in New York geweest, maar toch pakten we alles mee; het Vrijheidsbeeld, Empire State Building, Wall Street, wat niet eigenlijk. Die wedstrijd werd een hele happening, het liep lekker en het was een verrassing dat Ierland van Italië won.”

Mario van der Ende in discussie met Spaans international Bakero

 

 

 

 

 

Jan Dolstra
Een dag later vloog Van der Ende, die tijdens het toernooi de Nederlandse grensrechter Jan Dolstra uit Friesland aan zijn zijde had, naar Boston. Daar was hij vierde official bij Argentinië – Griekenland. Maar voor de wedstrijd greep hij de kans om iets van de grootste stad van de staat Massachusetts te bekijken. “Het Europese karakter met veel Ierse invloeden viel me op. We trainden anderhalf uur, maar daarna waren we vrij. Ik heb in Boston ook nog een boottocht gemaakt door de haven.”

Rose Bowl

Amper terug op het vaste honk in Dallas kreeg Van der Ende de aanstelling om in Pasadena, Californië het duel tussen gastland Amerika en Roemenië in goede banen teRose Bowl in Pasadena leiden. Later zou hier ook de finale tussen Brazilië en Italië gespeeld worden. “Naast het stadion, de Rose Bowl, woonde ik een concert bij van Randy Crawford and The Crusaders. Dat was een openluchtconcert. Uiteraard bezochten we ook Venice Beach, Rodeo Drive en de filmstudio’s. De wedstrijd was geweldig. De Rose Bowl (zie foto boven) was één van de grootste WK-stadions en omdat Amerika er speelde, was het stijf uitverkocht. En een dag later zaten we in het vliegtuig naar San Francisco waar ik vierde official was bij Rusland – Kameroen. Ik kan me herinneren dat het zo heet was dat Jan Dolstra een brandblaar opliep toen hij een plastic flesje water tegen zijn mond zette. Ook in San Francisco zagen we veel; Fishermans Wharf, Alcatraz, de Golden Gate Bridge. Ik was er toch.”

“De Rose Bowl was één van de grootste WK-stadions en omdat Amerika er speelde, was het stijf uitverkocht.”

Witte Huis

Spanje – Zwitserland was de laatste wedstrijd onder leiding van Van der Ende. Omdat Oranje met dank aan een blunder van de Ierse doelman Patt Bonner naar de kwartfinale ging, was het toernooi voor Van der Ende voorbij. “Een regel die ik als neutraal scheidsrechter nooit zal begrijpen. Ik sprak Sepp Blatter. Die begreep me wel en zei dat hij de regels zou veranderen. Nou, vier jaar later was het in Frankrijk dus hetzelfde liedje.” Toch genoot Van der Ende van zijn laatste duel en Washington DC, de speelstad. “Het Witte Huis, het Lincoln Memorial, we zijn op een paar mooie plekken geweest. Ons hotel stond in Georgetown. Een leuke wijk, zeker ’s avonds met optredens in de vele jazzclubs.”

Niet opbrengen

Terug in Dallas was Van der Ende getuige van de uitschakeling van Oranje tegen Brazilië. Hij mocht nog één keer naar Pasadena om de finale te zien, maar door de Logo WK 1994teleurstelling dat het toernooi voor de inwoner van Laren voorbij was, kon Van der Ende dat niet opbrengen. “Het was een fantastisch toernooi hoor. We kregen continu twee beveiligers mee die ons ’s nachts op de gang van de hotelkamer bewaakten. Ik voelde me geen moment onveilig en dat toernooi zou ik graag nog eens een keer willen beleven.”

Mario van der Ende over Kuipers

Een andere Nederlander, Björn Kuipers, treedt tijdens het lopende WK in zijn voetsporen. Hoe denkt Van der Ende dat Kuipers het gaat doen? “Hij heeft te maken met de prestaties van het Nederlands elftal. Voor hem is het een voordeel dat Nederland – zo verwacht ik – snel is uitgeschakeld. Maar dan moet hij het zelf ook goed doen. In elk geval een groot aantal procenten beter dan in de Champions League-finale, waar ik hem een paar beslissingen zag nemen – de overtreding van Di Maria vond ik een rode kaart – waar hij tijdens het WK dubbel en dwars op zal worden afgerekend.”

“Kuipers moet het in elk geval een groot aantal procenten beter doen dan in de Champions League-finale, waar ik hem een paar beslissingen zag nemen – de overtreding van Di Maria vond ik een rode kaart – waar hij tijdens het WK dubbel en dwars op zal worden afgerekend.”

Madurodam-landje

Door het WK van 1994 kijkt Van der Ende niet anders naar Amerika dan daarvoor. “Ik keek al met een positieve blik naar het land. Maar als je er een paar keer bent geweest, weet je gelijk dat Nederland ondanks al onze chauvinistische gevoelens en rituelen mondiaal niet erg veel voorstelt. Vergeleken bij de USA zijn we natuurlijk maar een Madurodam-landje.”


stanStan Bos (1982) bezocht alle 50 staten en herinnert zich zijn kennismaking met Amerika nog goed. “Je bent nog geen 21, dus geen alcohol voor jou, zei de douanier op Newark Airport. Eenmaal tussen de indrukwekkende wolkenkrabbers en na de eerste zenuwachtige dag, dacht ik: dit is mijn land! Amerika is een topland met topmensen! Vanwege de ruimte, afwisseling, natuur, steden en het toeren in de auto.” Stan heeft nog lang geen genoeg van Amerika. “Ik wil nog meer zien van staten waar ik al ben geweest en als correspondent een presidentsverkiezing verslaan.” Zijn drie favoriete staten: Oregon, Utah en Maine (“al is de keuze best lastig”). Favoriete plek: de National Mall in Washington DC. @StanSchrijft

 

Author: Gastschrijver

Share This Post On

3 Comments

  1. Geweldig leuk om dit te lezen. Je leest eens een keer hoe zij het beleven.

    Post a Reply
    • Bedankt Wilco! Leuk dat je even reageert! Het was ook een leuk verhaal om te maken!!

      Post a Reply
  2. Heel gaaf stuk om te lezen!
    In tegenstelling tot Mario ben ik alleen van mening dat Nederland ver gaat komen.

    Post a Reply

Submit a Comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

0 Flares Twitter 0 Facebook 0 Email -- 0 Flares ×