Het gevecht om het Supreme Court

0 Flares 0 Flares ×

Het overlijden van Supreme Court-rechter Antonin Scalia heeft een storm in Washington DC veroorzaakt. De Obama-regering wil zo snel mogelijk een (Democratische) vervanger vinden en daarmee de balans in het hoogste gerechtshof van Amerika richting Democraten schuiven. De Republikeinen zetten echter alles op alles om de leeggekomen plek van Scalia pas ná de verkiezingen door de nieuwe president in te laten vullen, zodat ze toch kans maken op een Republikeinse rechter.

Het gevecht om het Supreme Court

Antonin ScaliaSupreme Court-rechter Antonin Scalia stierf anderhalve maand geleden op 79-jarige leeftijd in zijn slaap op zijn ranch in Texas. Scalia was Supreme Court-justice sinds 1986, toen hij werd aangewezen door president Ronald Reagan. Hij was de eerste Italian American die plaatsnam in het Supreme Court. Hij was de meest conservatieve rechter in het huidige Supreme Court en stemde bijvoorbeeld tegen het homohuwelijk en Obamacare. Ook was hij een belangrijke schakel in de Bush versus Gore-rechtspraak, die ervoor zorgde dat George W. Bush in 2000 uiteindelijk tot president werd gekozen. Scalia’s overlijden heeft een hevig politiek debat aangezwengeld: Republikeinen willen dat Obama de verkiezingen afwacht en de nieuwe president een opvolger laat benoemen. De Democraten willen uiteraard dat Obama zelf iemand benoemt.

In het kort: hoe werkt het Supreme Court?

Supreme Court - rechtersHet Amerikaanse Hooggerechtshof, het Supreme Court, bestaat uit negen rechters. In geval van een vacature nomineert de zittende president een rechter. De Senaat (Eerste Kamer) moet de kandidaat dan goedkeuren. De rechters worden benoemd voor het leven. Idee hierachter is dat zelfs het ambt van de president geen druk kan uitoefenen op de rechters: ze kunnen immers niet ontslagen worden. De gekozen rechters zitten dus meestal wel een tijdje. In zijn eerste termijn benoemde Obama liberale rechter Sonia Sotomayor, de eerste Latina in het hooggerechtshof. Een jaar later mocht Obama de ietwat gematigdere Elena Kagan benoemen. Zij vervingen twee overwegend liberale rechters. Een benoeming onder hun eigen president is dus van groot belang voor de beide politieke partijen: de keuzes van deze rechter bepalen de richting van het land op grote, grondwettelijke issues. Antonin Scalia was een rechts-conservatieve rechter. Zijn lege plek zou nu dus in theorie door de liberale Obama ingevuld kunnen worden.

Voor de Republikeinen staat er veel op het spel: het Supreme Court was met vijf tegen vier rechters overwegend conservatief. Een liberale rechter die door Obama wordt aangewezen, zou die balans de andere kant op laten doorslaan. Belangrijke onderwerpen die op de agenda van het Supreme Court staan, zijn bijvoorbeeld Obama’s CO2-reductieplan (waar het leek dat Scalia één van de vijf rechters zou zijn die tegen het plan was), Obama’s pardon voor meer dan vier miljoen illegale immigranten, Obamacare en abortus.

Obama stuit op Republikeinse blokkade

Supreme CourtDe Republikeinen doen er alles aan om te voorkomen dat al deze onderwerpen de Democratische richting op gaan. Obama heeft tenminste zestig van de honderd stemmen uit de Senaat nodig om zijn kandidaat benoemd te krijgen. De Senaat, waarvan nu de meerderheid Republikeins is, weigert echter over de kandidaat van Obama te beslissen. Hoe langer ze dat volhouden, is hun theorie, hoe groter de kans dat de nieuwe president een kandidaat mag voordragen. “The next election needs to be a referendum on the Court,” stelde senator en presidential hopeful Ted Cruz hierover.

De huidige situatie betekent dat de zaken waarover de grootste verdeeldheid heerst, in een gelijkspel zullen eindigen. Het Supreme Court behandelt met name beroepen (het toetst zaken van lagere rechtbanken aan de grondwet). Een gelijkspel betekent dat de besluiten van die lagere rechtbanken overeind blijven.

Hoewel presidenten eerder tegenstand hebben gehad bij hun pogingen een kandidaat benoemd te krijgen, is de oppositie dit jaar uitzonderlijk fel. Een uur nadat duidelijk werd dat rechter Scalia was overleden, liet de Republikeinse majority leader weten dat de Senaat niet voor november over een opvolger zou gaan denken. Dat de Senaat niet alleen tégen stemt, maar ook weigert actie te ondernemen omdat de president nog geen jaar meer te gaan heeft, is a first.

U.S. President Obama announces Judge Garland as Supreme Court nominee at the White House in WashingtonObama heeft inmiddels een kandidaat geselecteerd: Merrick Garland (foto). Garland is nu voorzitter van het Court of Appeals in Washington. Hij komt, net als Obama, uit Chicago en studeerde, net als Obama, aan Harvard Law School. Hij werd al twee keer eerder genoemd als nominee. Volgens Obama brengen de Republikeinen met hun houding een hoeksteen van de Amerikaanse democratie in gevaar. De president noemde het zijn constitutionele verantwoordelijkheid om een opvolger aan te wijzen. Hij hoopt dat de Senaat zijn nominatie daarom in behandeling wil nemen. Hij wees er bijvoorbeeld op dat Republikeinen rechter Anthony Kennedy in 1988 benoemden, toen Reagan nog maar een paar maanden te gaan had in zijn presidentschap.

Moet het systeem op de schop?

Deze kwestie brengt meteen discussies met zich mee of het huidige systeem van levenslange benoemingen nog wel het beste is. Sommige rechters gaan met pensioen, maar zij wachten de tijd vaak tactisch af, zodat men een gelijkgestemde opvolger vindt. De lange termijn van hun dienstverband is voor vele Amerikanen inmiddels een struikelblok. De uitgesproken Scalia was een duidelijk voorbeeld van hun zorgen: is een rechter die meer dan een generatie geleden benoemd is, nog de juiste persoon om te beslissen over moderne zaken als het homohuwelijk, databeveiliging en privacyzaken?

Een optie die voormalig presidentskandidaat Rick Perry ooit opperde, was om rechters een termijn van achttien jaar te bieden. Tijdens elke presidentiële termijn worden dan twee mensen benoemd. Dan wordt er wellicht ook meer gezocht naar rechters met ervaring in plaats van een prima kandidaat die vooral zo jong mogelijk is. Daarnaast wordt met vaste termijnen geen enkele partij voorgetrokken. Zo ver is het echter nog lang niet: voorlopig wordt er nog niet gestemd over kandidaat Garland.

En nu?

Hoewel sommige Republikeinen eerst voor een hearing van de kandidaat leken te zijn, geven de meesten nu aan – soms onder druk van hun partij – tegen te zijn. Toch heeft een aantal Republikeinen voorzichtige stappen gezet om kennis te maken met Garland. De Obama-regering gaf onlangs aan te denken zestien of zeventien Republikeinse senatoren zo ver te hebben een gesprek aan te gaan met Garland en ziet dit als een eerste stap. Zij hoopt daarnaast de publieke druk zo hoog op te kunnen schroeven dat de Republikeinen niet anders kunnen dan tot stemming over te gaan.

Op BarackObama.com is inmiddels een petitie gestart: Tell the Senate to do its job. Wie de petitie tekent, geeft aan dat hij of zij voor een eerlijk nominatieproces is dat op tijd wordt ingezet. Met andere woorden: dat Obama nog iemand mag voordragen.


Els HekkenbergEls Hekkenberg (1986) is freelance journalist en communicatiestrateeg. Haar fascinatie in Amerika resulteerde in een masterdiploma Amerikanistiek. Ze mag inmiddels negentien staten van haar lijstje strepen, waarbij naast toeristische hoogtepunten ook vaak wat onbekendere oorden aangedaan worden. Maar na een aantal roadtrips door Amerika is het besef wel ingezonken: “You ain’t seen nothing yet”. En daarom zal er altijd een volgende reis op de planning staan. Op Twitter: @elshekkenberg

Author: Gastschrijver

Share This Post On

Submit a Comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

0 Flares Twitter 0 Facebook 0 Email -- 0 Flares ×