Washington Square Park in Greenwich Village

0 Flares 0 Flares ×

De geschiedenis van New York leest als een prachtige roman vol verhalen, een bont gezelschap van herinneringen en avonturen, opgesloten binnen de droge kaders van feitelijkheden. Zo begint auteur Anna Alice Chapin haar levendige boek over de wijk Greenwich Village – geschreven in 1917, drie jaar voor ze op jonge leeftijd na een kort ziekbed sterft. Haar eerste hoofdstuk gaat over het dynamische centrum van de wijk, Washington Square Park. We nemen je mee op een reis door de tijd. Wat is er veel gebeurd op deze plek…

Washington Square Park in Greenwich Village 

Washington Square Park uitgelichtZelf vind ik Greenwich Village absoluut de meest sfeervolle wijk van de stad, waarbij Washington Square Park het stralende middelpunt is. Je kunt hier heerlijk uitrusten na een lange wandeling, in de schaduw van de marmeren triomfboog of op de trapjes bij de grote fontein. Ik ben er zowel in 2005 als in 2013 geweest en beide keren waren er veel straatartiesten, gezellige groepen studenten, mensen die met elkaar schaakten of samen muziek maakten. En wat is het dan gaaf, als je toch even je gedachten laat afdwalen, om even te fantaseren over wat er zich allemaal op deze plek heeft afgespeeld…

De Nederlandse jaren

Oude kaart Greenwich Village

De kaart van Bernard Ratzer, gemaakt rond 1750.

In de zeventiende eeuw, toen New York nog van de Nederlanders was, was alleen het onderste puntje van Manhattan bevolkt. De bebouwing eindigde bij het huidige Wall Street. Verder was het hele eiland onontgonnen terrein – op twee plekken na, op zo’n drie kilometer van de stadsgrens. Je had ten eerste de boerderij van gouverneur Peter Stuyvesant. De locatie van het pad ernaartoe kunnen we in het huidige Manhattan eenvoudig aanwijzen: die buurt heet nu de Bowery (een boerderij heette in oud-Nederlands een bouwerij). Een ander pad, een oud, Indiaans karrespoor, liep ongeveer vanaf de boerderij naar het westen, naar een drassig gebied vol zandheuvels dat oorspronkelijk bewoond werd door de Lenape-indianen. Zij noemden het Sappokanican, dat tabaksveld betekent. Het zogenaamde Zantbergpad kwam uit bij wat nu gezien kan worden als het dynamische centrum van de wijk, Washington Square Park. Hier meanderde destijds ook Bestevaer’s Killetje, dat de Engelsen later Minetta Creek noemden. Halverwege de negentiende eeuw werd het riviertje drooggemaakt, historici discussiëren er nog steeds over of ie onder de grond nog steeds bestaat. Je kunt in het huidige Greenwich Village Minetta Street bezoeken, op de plek waar de kreek ooit liep; de bocht in de straat volgt de bocht van de waterloop. Waar nu Charlton Street is, stroomde Bestevaer’s Killetje in de Hudson River.

Er zat veel vis in Bestevaer’s Killetje, er zaten veel wilde eenden in dit mooie natuurgebied en in de lucht wemelde het van de roofvogels. Kortom, de Nederlandse kolonisten waren hier in hun vrije tijd veel te vinden om te jagen en te vissen.

De oudste paden

De rode lijnen zijn oude Indiaanse paden, ingetekend op een modern stratenplan met in het midden de locatie van Washington Square Park.

Ze doopten Sappokanican om in Bossen bij de Bouwerij, tot topfunctionaris Wouter van Twiller hier in 1629 een enorm stuk grond toegewezen kreeg en het omdoopte tot Noortwijck. Vanwege de mooie natuur werd de naam spoedig veranderd in Groenwijck en toen de Engelsen in 1664 aan de macht kwamen, werd het verengelst: Greenwich.

Check de kaart, door Bernard Ratzer gemaakt rond 1750. Wie goed zoekt, vindt diverse namen van families met belangrijke stukken grond in dit gebied. Peter Warren was een grootgrondbezitter, net als onder anderen Nederlander Elbert Haring, de familie Eliot en de familie Smith. Ze bouwden mooie houten huizen, er ontstonden ongeplaveide straten. Greenwich werd een heus dorpje in de nabijheid van de stad – Greenwich Village.

De begraafplaats voor armen

Noordelijker, ongeveer waar nu Madison Square Park ligt, had New York een begraafplaats voor het arme deel van de bevolking. Toen het te vol raakte, besloot de stad in 1789 dat er een tweede moest komen. Er werden stukken grond opgekocht van de families Warren, Smith en Haring, want de drassige grond bij de Minetta Creek werd erg geschikt geacht. Rijke bewoners van het gebied kwamen in opstand, niemand wilde een kerkhof voor paupers in de buurt, maar de ambtenaren weken niet van hun plan af. Bedenk, de volgende keer als je over Washington Square Park loopt en geniet van de fontein, de marmeren triomfboog en de groepen studenten van de nabije New York University, dat je over een voormalige begraafplaats voor arme mensen loopt. Een plek die overvol raakte bij griepepidemieën in 1795 en 1797, een plek waar wel eens lijken werden ontvreemd door geneeskundestudenten, een plek waar decennialang een galg stond voor openbare ophangingen – en je hoefde niet veel te doen om hier je einde te vinden, zeker niet als je een donkere huidskleur had of een indiaanse achtergrond had. Ook de grote iep in de noordwesthoek, hij staat er nog steeds, werd in deze tijd gebruikt om misdadigers aan op te hangen.

Houten huis Daniel Megie in 1917

Het houten huis van Daniel Megie, een foto uit 1917. De woning is inmiddels allang gesloopt.

In 1823 opende de stad een nieuwe begraafplaats voor armen, daar waar nu Bryant Park ligt, bijna drie kilometer noordelijker. Alle lichamen werden overgebracht naar de nieuwe plek, grafdelver Daniel Megie raakte zijn baantje kwijt. De man had zijn eigen houten huisje gebouwd langs het kerkhof, daar waar nu appartementen te koop zijn voor meer dan een miljoen dollar.

Werden alle lichamen overgebracht? Neen. Aannemers van de stad New York ontdekten in de zomer van 2015 twee grafkelders waar al twee eeuwen lang minstens een dozijn mensen begraven lag. Eerder waren er bij graafwerkzaamheden al eens tienduizend geraamtes opgegraven.

Militaire parades

Wat niet lang geleden allemaal onbebouwde grond was, werd steeds meer bewoond gebied. Er kwamen stenen woningen. Burgemeester Stephen Allen investeerde in stedelijke ontwikkeling en steeds meer rijken wisten de weg naar Greenwich Village te vinden – zeker toen de begraafplaats een nieuwe bestemming kreeg. In 1806 woonden er zeker vijftien families die rijk genoeg waren voor een rijtuig. De village werd een chique woonwijk. Langzaam ontstond er een waar netwerk aan wegen. De belangrijkste bestond al wat langer. Ongeveer waar nu Greenwich Avenue ligt, lag destijds Monument Lane, een voorname weg die goed zichtbaar is op de plattegrond van Bernard Ratzer, hierboven. Aan het einde ervan stond een monument van de geliefde Britse generaal James Wolfe, vandaar de naam. Het beeld verdween na de Onafhankelijkheidsoorlog, niemand weet waar het is gebleven. Op de plek waar hij ooit werd aanbeden, is nu het kruispunt van 8th Street en 15th Avenue.

military parade in Washington Square Park

Een tekening uit 1851.

In 1826 werd de voormalige begraafplaats aangekocht door de stad en voortaan gebruikt voor militaire parades. Het terrein werd de Washington Military Parade Ground gedoopt. De eerste parade vond plaats op 4 juli van dat jaar, op de vijftigste verjaardag van de Onafhankelijkheidsverklaring, en het moet een geweldig feest geweest zijn met alle notabelen van New York City. In de nabijheid van het plein kwamen woonblokken, drie verdiepingen hoog en zeer populair bij mensen uit de stad. Aan de noordkant van het plein kwam The Row, een prachtige rij woningen die nu nog steeds fier overeind staan, de statige huizen van aristocraten aan Washington Square North – schilder Edward Hopper heeft veertig jaar lang op nummer drie gewoond en gewerkt, nummer 8 was lange tijd de ambtswoning van de burgemeester.

In 1830 werd aan de oostzijde van de Parade Ground het instituut opgericht dat twee eeuwen later nog steeds de sfeer van het park – en de hele wijk – beïnvloedt: de University of the City of New York. Gevangenen van Sing Sing Prison zouden het prestigieuze project gaan realiseren, waar de lokale bouwvakkersvakbond het niet mee eens was; er ontstond een ware rel en militairen hebben uiteindelijk vier dagen lang gewapend de orde moeten handhaven. Greenwich Village: er is altijd wat te doen.

Recente geschiedenis

De Common Council kocht later nog meer grond aan en zo ontstond halverwege de 19e eeuw het grootste park van de stad, 3,5 hectare groot: Washington Square Park. Steeds meer zwarten en Italiaanse immigranten vonden inmiddels hun weg naar Greenwich Village. Er kwamen huurkazernes en fabrieken en het duurde niet lang of veel welgestelden trokken verder noordwaarts. De huurkazernes maakten later plaats voor goedkope huurwoningen.

De Arch is hier gloednieuw, een foto uit 1899.

De Arch is hier gloednieuw, een foto uit 1899.

Ter ere van de eerste president van de Verenigde Staten, George Washington, werd 100 jaar na diens inauguratie, in 1889, een houten triomfboog voor het park geplaatst. Zes jaar later werd deze vervangen door een marmeren triomfboog, ontworpen door Stanford White. De Washington Square Arch is nog altijd beeldbepalend voor het park en een heus icoon van Greenwich Village.

En toen overspoelde een nieuwe bevolkingsgroep het gebied rondom het park. Kunstenaars, intellectuelen, schrijvers, sociale critici en rebellen veranderden het beeld van de wijk compleet. Henry James, Mark Twain, Edgar Allen Poe, Jackson Pollock, Willem de Kooning en eerdergenoemde Edward Hopper: ze schiepen een nieuw elan. En ook al is de wijk inmiddels weer een dure buurt met vooral rijke mensen, het artistieke klimaat heerst er nog altijd.

In 1963 sloot de gemeente het park voor het verkeer, zodat het aantrekkelijker werd voor bewoners en toeristen. Enkele jaren later namen alcoholisten en drugsverslaafden het park over. En er gebeurde meer. Het was tot 1969 een gewoonte voor de politie om regelmatig ontmoetingsplaatsen van homoseksuelen te bestormen. Bezoekers van een homocafé de Stonewall Inn, vlakbij Washington Square Park, besloten het niet te pikken en vochten terug. Het leidde tot de Stonewall-rellen, die het symbool werden van de aanvang van de homo-emancipatiebeweging in de Verenigde Staten.

Na meerdere schoonmaakacties en renovaties ontstond het prettige, veilige, gezellige park dat het nu is, met heraangelegde wandelpaden, nieuwe banken, meer groen, meer verlichting en de verplaatsing van de fontein naar het centrum van het plein. Echt: ga er echt even zitten bij je volgende bezoek aan New York City!

Washington Square Park 1 Washington Square Park 2


Author: Perry Vermeulen

Helmond, 1982. De veelzijdigheid, daar zit 't 'm in. De afwisseling tussen enorme vlaktes, kleine dorpen en wereldsteden. De mensen, de cultuur. Op je porch in Mississippi met je biertje en de blues, tussen de mensen op Times Square, genieten van Yosemite Valley. Amerika: ik zou er ieder jaar drie keer heen kunnen gaan. In de zomer van 2016 ga ik er voor de vijfde keer heen; dan heb ik zo'n 30 staten gezien.

Share This Post On

Submit a Comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

0 Flares Twitter 0 Facebook 0 Email -- 0 Flares ×