Willem van Hanegem over zijn jaar in Amerika

0 Flares 0 Flares ×

EXCLUSIEF – Willem van Hanegem (71) zette in 1979 voor het eerst voet in Amerika, toen hij AZ’67 verruilde voor Chicago Sting. De oud-Feyenoorder speelde er een jaar. Wij hadden een exclusief interview met het Nederlandse voetbalicoon over die Amerikaanse periode. Over dronken teamgenoten, de tragische vliegramp op O’Hare en de vriendelijkheid van Amerikanen waar hij maar niet aan kon wennen. “Dat gezeik als je ergens binnenkwam in een supermarkt van; hi love, have a nice day. Dan dacht ik; wat een gezwam.”

Willem van Hanegem over zijn jaar in Amerika

Moeder geboren in New York

Willem van HanegemOp de green ontspannen een balletje slaan en daarna ouwehoeren in het clubhuis met jan en alleman. Willem van Hanegem doet het geregeld met veel plezier, zoals wel meer oud-voetballers. De voormalig middenvelder, oud-trainer, analyticus en columnist is net klaar met golfen als hij zijn gezelschap begroet en wat te drinken aanbiedt. Het is een dag na de bevrijdende bekerzege van Feyenoord bij Roda JC (0-1 na verlenging), maar vandaag gaat het even niet over Michiel Kramer, Tonny Vilhena of Giovanni van Bronckhorst, maar over Amerika. Het land waar zijn moeder, Anna van Grol, vandaan kwam.

“Mijn moeder is geboren in Amerika, in New York. Haar ouders zijn ooit naar Amerika geëmigeerd. Daarna zijn ze weer teruggekomen. De precieze reden weet ik niet, maar waarschijnlijk omdat het economisch niet goed ging. Verder hebben we het daar nooit echt over gehad. Bij mijn oudste zuster heb ik ooit eens een foto gezien van die stoomboot waarmee ze toen terug naar Nederland ging. Ik vond het een heel oude klerenboot, haha. Met drie, vier van die pijpen erop. Later toen ik in Amerika speelde en we voor een wedstrijd heen en weer naar Toronto moesten, had ik er wel last van. Er stond geregistreerd dat mijn moeder Amerikaanse was. Toen moest ik bij die heren komen, uitleggen hoe het in elkaar zat. Toen hebben ze dat nagekeken en kon ik weer met de club mee terug naar Chicago.”

Vertrek uit Nederland na ‘rotstreek’

Willem van Hanegem in tenue Chicago Sting

In het shirt van Chicago Sting.

Dat Willem van Hanegem belandde bij een Amerikaanse voetbalclub berustte in zekere zin op toeval. Als speler van AZ’67 (nu AZ) had hij een moeizame relatie met de toenmalige Duitse trainer Georg Kessler. Dat culmineerde uiteindelijk in een vertrek van De Kromme uit Alkmaar. “Het begon met een kwade rotstreek van AZ. Ik had een bespreking met de clubeigenaars, de Molenaars, en Kessler. Ze vertelden dat mijn contract aan het einde van het seizoen niet werd verlengd. Ze lieten er verder niet veel over kwijt. Toen zei ik: dan is het beter dat ik nu meteen stop. Maar ik kon nergens meer in Nederland terecht, omdat de overschrijvingstermijn al voorbij was. Het enige waar ik naartoe kon, was Amerika.”

Peter Ressel was destijds teamgenoot van Van Hanegem bij AZ’67. Hij had een jaar eerder al bij San Jose Earthquakes gespeeld in Californië en zo ontstond het idee voor de transatlantische oversteek. “Peter stelde voor om daar naartoe te gaan. We gingen naar Anaheim, waar de selectie van Chicago Sting verbleef voor een wedstrijd. Er zaten daar al wat gasten die uit de Nederlandse competitie kwamen, onder andere Dick Advocaat en Horst Blankenburg (Duitse ex-Ajacied). We spraken in het spelershotel met de coach en die zei; ga met ons mee terug naar Chicago en dan praten we met het bestuur. Het was snel in orde. Ik vloog daarna naar huis, pakte wat spullen en ging weer terug en speelde meteen. Dat duurde nog geen week. Met Ressel vloog ik naar New York en met de auto reden we naar Pittsburgh voor onze eerste wedstrijd.”

Imposante carrière

Voor Van Hanegem was het opvallend genoeg pas zijn eerste buitenlandse avontuur in een al imposante carrière als prof. Met Feyenoord (1968-76) won hij drie landstitels, de Europacup I, UEFA Cup, Wereldbeker en twee maal de KNVB-beker. En in 1974 speelde de 52-voudig international met Oranje die zo beruchte WK-finale in en tegen Duitsland. Met zijn fluwelen linkerbeen, tactisch inzicht en genadeloze wedstrijdinstelling behoorde Van Hanegem tot de beste spelers van de wereld. Maar toch; tot een buitenlandse transfer kwam het nooit. Die behoefte was er ook niet echt bij Van Hanegem, al was een vertrek naar Frankrijk nog wel een keer heel dichtbij.

Feyenoord-Ajax in 1982: onderonsje met Johan Cruijff. Bron: ANP Historisch Archief.

WK-finale Duitsland 1974 Willem van Hanegem

Met Oranje in de WK-finale van 1974 tegen Duitsland. Nederland verloor met 2-1.

FEY-CEL 1970

Tegen Celtic in de Europacup I-finale van 1970 (2-1 winst). Fotograaf: Ton den Haan.

“In de jaren voor Amerika kon ik bijvoorbeeld naar Olympique Marseille. In die periode een grote club. Daar kon ik tien keer meer verdienen dan bij Feyenoord. Ook nog eens netto, buiten mijn premies. In de familie was het 2-2, toen besliste mijn hond (bij blaffen zou Van Hanegem vertrekken, red.) of ik ging of niet. Dat is niet uit mijn duim gezogen; dat is gewoon zo.” Van Hanegem bleef behouden voor De Kuip, maar in 1979 volgde dus alsnog zijn eerste buitenlandse avontuur, met het vertrek naar Chicago Sting. Deze club uit de North American Soccer League (NASL), de voorloper van de Major League Soccer (MLS), werd in 1988 opgeheven.

Eerste indruk: ‘Alsof mensen me in de maling namen’

Voor Van Hanegem was het de eerste keer in Amerika. Maar erg onder de indruk van zijn nieuwe omgeving was hij allerminst, nuchter als hij is. “Ik had niet zoiets van: ohh, nu zit ik in Amerika. Dat heb ik nergens gehad. Ik ben bijna overal geweest; Japan, Argentinië, Brazilië.” Die vriendelijkheid van de Amerikanen vond Van Hanegem maar niks. “Dat gezeik als je ergens binnenkwam in een supermarkt van (zet hoog stemmetje op, red.); hi love, have a nice day. Dan dacht ik; wat een gezwam. Ik had het gevoel dat die mensen me in de maling namen. De eerste keer dacht ik nog; zo, die zijn aardig. Maar dan liep ik verder, en hoorde ik dat ze het tegen iedereen zeiden. Het is een standaardpraatje. En ze hadden heel slechte koffie, viel me op. Het was net thee.”

Chicago River

Chicago

Van Hanegem verbleef met vrouw en kinderen in een door de club geregeld appartement niet ver van het vliegveld Chicago O’Hare. Advocaat, Ressel, de Deen Jørg Kristensen en nog twee jonge Amerikanen woonden ook in het afgezette complex. De Windy City kon de voetballer wel bekoren. “Ik vond Chicago een mooie stad. Midden in de stad lag het kantoor van de club, vlakbij het water en die ophaalbrug; heel mooi. En je hebt er die parkeergarage met die ringen. Daar zijn opnames gemaakt van een heel bekende film werd mij toen verteld. Verder reden Advocaat en ik vaak onder die bovengrondse metrorails, dat vond ik ook wel wat hebben.”

Lees ons artikel citytrip Chicago!

Eten op 90e etage: ‘Een pleuriseind hoog’

Chicago Sting speelde haar thuiswedstrijden tijdens de eerste seizoenshelft in Wrigley Field, het legendarische onderkomen van de Chicago Cubs. Het tweede competitiedeel fungeerde Soldier Field (van de Chicago Bears) bij Lake Michigan als hoofdkwartier. Van Hanegem herinnert zich nog goed dat hij daar met een gezelschap een keer ging eten en kennismaakte met de Amerikaanse hoogbouw.

“We gingen naar een restaurant dat op de negentigste verdieping zat; een pleuriseind hoog. Ik ben als de dood voor de lift. Wij kwamen daar aan en drúk. Daar ging ik mooi niet in. Het was een heel grote lift, die ging als een raket. Ik wachtte totdat het minder druk was. Het uitzicht op het Michigan-meer was ongelooflijk. Toen ik in dat hoge gebouw zat, voelde ik het bewegen. En je kon ook zo de stad in kijken. Alles in Amerika is dit (armgebaren, red.); het is allemaal in blokken ingedeeld.”

Check dit verhaal over de hoogste wolkenkrabbers in Amerika!

Kriskras door Amerika

Als Europese vedette- gewend aan volle stadions, goed gras, sterke tegenstanders en een bepaalde structuur- was de Amerikaanse voetbalcompetitie een belevenis op zich voor Van Hanegem. “We speelden meestal drie uitwedstrijden in een week en dan de week erna op onze thuisbasis weer drie. Na de wedstrijd vlogen we ’s avonds vaak weer door. De economie moet geweldig geweest zijn toen; we vlogen van hot naar her. Kriskras door Amerika. Ik denk dan; pak meteen alle clubs aan de westkust, maar er zat geen systeem in.  De competitie zat heel raar in elkaar. Tegen sommige clubs speelden we helemaal niet. En tegen New York Cosmos, de regerend landskampioen met spelers zoals Pelé en Beckenbauer, speelden we weer alleen thuis. Soms kregen we na afloop shoot-outs. Moesten we binnen zoveel seconden scoren en dan had de scheidsrechter geen stopwatch bij zich. En op Wrigley Field gingen we na afloop nog een keer de scheids achterna. Dat soort rare dingen.”

Chicago Sting in 1979 met Willem van Hanegem.

De selectie van Chicago Sting in 1979. Dick Advocaat zien we in de middelste rij, vierde van links.

De velden waren ook een verhaal apart. “We speelden heel veel op honkbalvelden. Heel gek is dat. Lag er ergens ineens zo’n heuvel op het veld. In Philadelphia lag er kunstgras, had ik zulke blaren op mijn voeten, verschrikkelijk. Het voetbalveld van Fort Lauderdale; dat is de mooiste grasmat waar ik ooit op gespeeld heb. Dat was hetzelfde als bij de greens met het golf. Als je daarop een verkeerde bal gaf, was je echt een koekenbakker.” Het Amerikaanse publiek begreep volgens Van Hanegem niet veel van voetbal. “Er was een wedstrijd in Los Angeles waarbij Beckenbauer een schitterende bal gaf en het publiek reageerde amper. Maar als zo’n Amerikaan dan een bal wegkopte of een peer gaf, dan waren ze in extase.”

Anekdote Houston

texasVeel toeschouwers zaten er vaak niet, uitzonderingen daargelaten. Van Hanegem herinnert zich daarover nog een mooie anekdote over een wedstrijd in Texas. “We kwamen anderhalf uur voor onze wedstrijd bij het stadion in Houston aan. In dat stadion gingen 70.000 mensen. De parkeerplaatsen stonden helemaal vol. Ik zei tegen Dick Advocaat; zo, dat voetbal is hier wel populair. We gingen naar binnen, kleedden ons op het gemak om, een beetje ouwehoeren, en toen liepen we naar buiten het stadion in. Er zat geen sterveling. Bleek dat al die mensen voor ons naar een honkbalwedstrijd hadden gekeken. Ze zaten allemaal alweer in de auto, op iets van 2000 mensen na. Dat was verschrikkelijk om te zien.”

Dronken teamgenoten in kleedkamer

Chicago Sting sneuvelde in de halve finales van de play-offs tegen San Diego Sockers. Sportief was het seizoen 1979 dus niet een daverend succes, al zullen weinig ploeggenoten van Van Hanegem daar écht om gemaald hebben. Heel serieus werd het voetbal daar, door een aantal althans, niet beleefd. Dat bleek wel tijdens het seizoen. “Die gasten dronken veel, deden maar wat. Vooral die gasten die nooit of zelden speelden. Dan lagen ze ’s morgens in de kleedkamer dronken op de grond. Dan werd de Gatorademachine aangezet en dan stuurde onze Duitse trainer Willy Roy hen weg. Dan hoorden we dingen als; ‘ach, du Willy’, ze waren nog helemaal aangeschoten. Wij moesten dan hard lachen. Onze trainer was niet echt een voetbalman. Volgens mij was hij een oud-worstelaar. We moesten veel buikspieroefeningen doen en tegen heuvels oplopen.”

“Na onze uitschakeling stonden spelers te dansen onder de douche omdat ze naar huis konden. Zo lag het gewoon. Ze hadden niets met Chicago en waren de volgende dag alweer vertrokken.”

Toeristische uitstapjes?

Nee, Van Hanegem hing niet bepaald de toerist uit tijdens zijn jaar in Amerika. Natuurlijk zag hij tijdens het reizen rondom de wedstrijden een hoop van diverse steden en staten, maar de toeristische trekpleisters waren niet aan hem besteed. “We waren in Memphis en toen ging Advocaat kijken naar het huis van Elvis Presley. Ja, dat zal mij een rotzorg zijn. Waren we in Hollywood, zei hij; kom, dan gaan we daar en daar naartoe. Ik dacht; wat moet ik daar nou zoeken? World Disney, de Niagara Watervallen; daar ben ik allemaal niet geweest. In Fort Lauderdale ben ik na een wedstrijd wel eens wezen varen op een groot jacht van één van die bazen. Gert Müller, die speelde bij Fort Lauderdale, ging ook mee. Ze wilden huizen bekijken van beroemdheden en zo. Ja, wat kan mij dat nou schelen of het een huis van een filmster is? Doet mij niets dat soort flauwekul. Ik vond het een beetje decadent.”

Gek van honkbal en de Boston Red Sox

Mart Smeets genoot van 'Sweet Caroline' op Fenway Park in BostonVan de Amerikaanse sporten, met name honkbal, kon Van Hanegem wel genieten. “Wij waren met een paar gasten uit ons team gek van honkbal. Ik heb wedstrijden bezocht van de Chicago Cubs. In Boston ben ik bij de Boston Red Sox geweest.” Hij was onder de indruk van het klassieke stadion, het schitterende Fenway Park dat iedere honkbalfan eigenlijk minstens één keer in zijn of haar leven zou moeten bezoeken.

“Een uniek stadion is dat, echt geweldig. In Amerika kocht ik knuppels en allerlei soorten handschoenen, zodat we zelf een beetje konden gooien met wat spelers. We hadden een verzorger die catcher was geweest en hij regelde ook spullen. Ja, honkbal vind ik de mooiste sport in Amerika. Ik weet nog dat ik terugkwam in Nederland en de play-offs waren bezig. Ons honkbal was top die periode, voor Europa dan. Maar het was nog een verschil van dag en nacht met Amerika. Die gasten gooien daar zo gigantisch hard.”

Lees ons artikel sportgekte in Amerika!

‘Dick Advocaat reed meestal’

De naam is al een paar keer gevallen: Dick Advocaat. Van Hanegem trok veel op met de Hagenees, onder wie hij later (van 2002 tot 2004) nog assistent-bondscoach zou zijn bij het Nederlands elftal. Ze woonden vlakbij elkaar. “We hadden allebei onze eigen auto van de club. Ik had een oude Chevrolet, met zo’n hoog trekding om te schakelen. Maar we gingen vaak samen naar de training. Advocaat reed meestal, want hij dacht dat hij overal de weg wist, haha. Als ik een keer reed, was hij de hele tijd aan het zeiken dat ik verkeerd reed. Dan raakte hij helemaal in paniek en was hij bang dat we in een verkeerde wijk kwamen waar ze de wielen onder je auto vandaan haalden.”

Tranen bij de jukebox

Dick Advocaat en Willem van Hanegem

Met Dick Advocaat voor Soldier Field. Bron: VI.

Zo nu en dan waren er ook momenten van overpeinzing en heimwee naar Nederland. Eén moment met Advocaat zal Van Hanegem nooit vergeten. “We zaten in San Diego met de play-offs. Onze familie was net weg en we zaten ’s morgens vroeg in een bar. Het was helemaal pikkedonker en er stond een jukebox. Er was verder niemand. Advocaat liep er naartoe, gooide er iets in, en ging ernaast zitten. Het was het nummer van Anne Murray; You Needed Me. Ik zat te kijken en zag bij hem de tranen. Het is een schitterend nummer. Hij ging bij het vertrek van zijn familie vanaf O’Hare ook aan de kant staan, om te kijken of dat vliegtuig wegging. Daar ging hij op wachten. Mooi als je zo bent. Vond ik schitterend om te zien. Dat zou mij ook kunnen gebeuren.”

Amerikaanse muziek: eten met The Eagles

Het is een kleine stap van jukebox naar Amerikaanse muziek. Heeft Van Hanegem een favoriete band of artiest? “Dat niet echt, al draaide onze coach in de bus bandjes van Linda Ronstadt, een populaire countryzangeres in die tijd. Werden we gek van. Verder weet ik nog dat wij met de band van The Eagles aan het eten waren, die van Hotel California. Zij zaten bij ons in het hotel, vermoedelijk voor een optreden daar. Dat was wel leuk.”

10 Amerikaanse hits over steden en staten!

Getuige van vliegramp in Chicago

Iets anders wat Van Hanegem nooit meer zal vergeten, is de zeer tragische vliegramp van 25 mei 1979 op Chicago O’Hare International Airport. Een DC-10-toestel van American Airlines (vlucht 191), met als bestemming Los Angeles, verloor bij het opstijgen een motor en crashte nog geen minuut later met hoge snelheid tegen de vlakte. Alle 271 inzittenden plus twee mensen op de grond kwamen om. Van Hanegem en zijn teamgenoten waren op dat moment net aan het trainen, op een complex niet ver van de luchthaven.

“We zagen ineens een gigantisch grote rookwolk. We dachten eerst dat er een bandenfabriek in de brand stond, maar het was dat vliegtuig dat was neergestort. Het was echt heel donkere rook, echt zwart. We woonden vlakbij, reden later naar huis en zagen alles op tv. Ze lieten ook zien en horen wat de toren omriep. We dachten eerst nog dat onze keeper met zijn familie aan boord zat. Die zou namelijk getransfereerd worden naar een club in Los Angeles. Dat bleek op het laatste moment niet doorgegaan te zijn. Later hoorde ik dat hij voor die vlucht geboekt had. Die DC-10’s hebben ze later allemaal aan de grond gehouden. Het is nog een heel gezanik geweest.”

Waarom geen vervolg van het Amerikaanse avontuur?

Van Hanegem en Advocaat

Met Dick Advocaat bij het Nederlands elftal.

Het bleef voor Van Hanegem maar bij één seizoen Amerika, al had hij best willen blijven. “Ik dacht dat ik wel weer terug zou gaan. Toen ik weer hier in Nederland was, kreeg ik een aanbieding van Manchester City. Ik woonde in Leerbroek en toen kwam er een gozer naar me toe die zei; waarom ga je niet naar FC Utrecht? Dat was vlakbij, tien minuten van het stadion af.” Als assistent-bondscoach (zie foto) keerde Van Hanegem in mei 2002 nog een keer terug in de Verenigde Staten, toen Oranje er een oefenduel afwerkte. “Dat was in Boston. We zaten in een heel mooi hotel in die baai. Veel gingen er naar die walvissen kijken, maar toen ben ik ook niet mee geweest, haha.”

Als speler van Chicago Sting waren de toeristendingen al niet aan hem besteed, maar de vrienden en kennissen die hij liet overkomen, deden dat wel. Dat was ook de reden dat hij aan zijn Amerika-avontuur weinig centen overhield. “Ik nodigde allemaal mensen uit. Niagara, het huis van Elvis, Disney, SeaWorld; ga kijken, zei ik dan. Als ik iemand uitnodigde, betaalde ik ook de reis. Ik had precies 1900 dollar van mijn salaris over toen ik thuiskwam. Maar dat is ook niet zo belangrijk. Nee, ik heb niet de behoefte om nog een keer naar Amerika te gaan, maar het was leuk om dat hele circus een keer mee te maken.”

Author: Mike Boeschoten

Share This Post On

Submit a Comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

0 Flares Twitter 0 Facebook 0 Email -- 0 Flares ×