Politiek in Amerika

Sinds de inauguratie van president Donald Trump op 20 januari 2017 is het geen dag saai in de Verenigde Staten. Tijdens het turbulente verkiezingsjaar 2016 hielden al een politiek dagboek bij. Die traditie zetten we voort. Volg hier de ontwikkelingen, achtergronden en kritische beschouwingen van de wondere wereld van politiek in Amerika.


16 augustus: Waarom Trump het probleem van de Republikeinen is
De persconferentie van Donald Trump ontaardde gisteren in een welles-nietjes-spelletje en de bekende Trump-retoriek. De aanval is de beste verdediging. De president kreeg opnieuw bakken kritiek, omdat hij een deel van zijn harde woorden voor extreemrechts en de KKK, na de gebeurtenissen in Charlottesville, terugnam. Zelfs vooraanstaande partijgenoten nemen nu duidelijk hoorbaar afstand van Trump. Dat is in eerste instantie een probleem van de president, wiens wetgevende agenda (voor zover die bestaat, behalve het terugdraaien van het beleid van zijn voorganger) vastzit in de Senaat.

Toch is het ook een Republikeins probleem. Trump mocht Obama er jarenlang van beschuldigen dat hij niet in Amerika is geboren, zonder dat een Republikein – om electoraal gewin – zijn vinger opstak. Als kandidaat voerde Trump een onbeschaafde, platte campagne. Hij noemde zijn opponent consequent ‘Crooked Hillary’ en liet hele zalen te pas en te onpas ‘Lock her up’ scanderen. De bimbo’s van Bill Clinton zette hij pontificaal op de eerste rij bij een debat. Geen Republikein die in opstand kwam, laat staan afstand nam. Trump is dus vooral het probleem van de Republikeinen die zich, met de tussentijdse verkiezingen van volgend jaar november in achterhoofd, nu in alle bochten moeten wringen om zich niet met de president te hoeven associëren. Zeker niet met een president die niet openlijk afstand neemt van extreemrechts, de KKK en Alt-Right.

Er kwam een goede suggestie voorbij op Twitter. Wat zou het een goede zaak zijn als de voormalige nog levende presidenten Carter, de Bushes, Clinton en Obama met een gezamenlijke verklaring naar buiten komen om hun afschuw uit te spreken over Charlottesville en dat er in Amerika geen plek is voor dergelijke figuren. De Verenigde Staten snakken naar een verzoenende toon.


14 augustus: De verklaring van Trump die twee dagen te laat kwam
President Trump nam vanavond – na eindeloze druk vanuit het Witte Huis, het Congres, leden van de Republikeinse en Democratische partij en de media – eindelijk afstand van de racistische blanke nationalisten en de Ku Klux Klan die huis hielden in Charlottesville. Twee dagen te laat en dat kan hem wel eens duur komen te staan. Peilingen zijn niet leidend – de geschiedenisboeken daarentegen wel – maar Trump is nu zelfs net zo impopulair als George W. Bush halverwege zijn tweede (!) termijn, nadat hij traag en harteloos reageerde op de orkaan Katrina. Die zette New Orleans onder water. Slechts 34 procent van de Amerikanen vindt dat Trump zijn werk goed doet, 61 procent keurt zijn daden af. Ongekend, zo vroeg in een presidentschap.


14 augustus: Donald Trump mist een kans voor open doel
Je kunt de Amerikaanse politiek bijna geen dag overslaan. De gebeurtenissen van afgelopen weekend in Charlottesville, Virginia, waar een extreemrechtse demonstratie gierend uit de hand liep, was voor president Donald Trump een kans om zijn serieuze afschuw uit te spreken en duidelijk te maken dat er voor zulke types geen plek is. Hij deed het niet. Normaal staat Trump bij dergelijke gebeurtenissen op de barricades. Hij beschuldigde zijn voorganger Barack Obama er meermaals van dat hij de problemen met moslimextremisme niet bij naam durfde te noemen. Nu Trump de kans kreeg een duidelijke, bestraffende toon aan te slaan tegen extreemrechts in Amerika, hield hij het bij een algemene verklaring zonder het beestje bij de naam te noemen. Dat deed hij pas een dag later – via een schriftelijke verklaring van een woordvoerder – nadat hij bakken kritiek over zich heen kreeg. Trump weigerde het aanzien van het ambt te gebruiken om zich op nationale televisie uit te spreken tegen de veroorzakers van het geweld. Precies de lieden die hem mede het Witte Huis bezorgden, kennelijk voor Trump een argument om er het zwijgen toe te doen. Waar veel Republikeinse partijgenoten afstand namen van extreemrechts, miste de president van Amerika de kans voor open doel om hetzelfde te doen. Het komt zijn toch al broze geloofwaardigheid niet ten goede.


1 augustus: Waar chaos heerst, wordt zelden geregeerd
Geen dag is het saai met nieuws uit het Witte Huis. Trump uitte vorige week snoeiharde kritiek op zijn minister van Justitie Jeff Sessions, ontsloeg zijn stafchef Reince Priebus en woordvoerder Sean Spicer, om tien dagen later diens opvolger Anthony Scaramucci – onder druk van nieuwe stafchef generaal Kelly – ook weer te deur te wijzen. Ondertussen weigeren verstandige Republikeinse senatoren – onder wie John McCain en Susan Collins – de president te steunen met afschaffen en vervangen van Obamacare, één van Trumps belangrijkste campagnebeloftes. Er wordt nu gefluisterd dat Trump wil handelen met een executive order, een presidentieel decreet waar hij geen toestemming van het Congres voor nodig heeft. Steeds meer Republikeinen nemen openlijk afstand van de president. “We creëerden hem, nu rationaliseren we hem”, schrijft de Republikeinse senator Jeff Flake uit Arizona. Daarmee legt Flake zijn eigen partij onherroepelijk op de pijnbank en de vinger op de zere plek. Waar chaos heerst, wordt zelden geregeerd. Trump mag in tweets proberen uit te leggen dat het allemaal pais en vree is in de West Wing van het Witte Huis, de realiteit is een stuk weerbarstiger. Zeker op personeelsgebied is het een chaos. Dat doet denken aan de eerste zes maanden van Bill Clinton, die ook pas in de zomer van 1993 zijn kabinet op orde had. Clinton was zo verstandig zijn partijgenoten niet in het openbaar te beledigen, wat Trump wel doet. Hij moet oppassen dat hij straks geen president is zonder partij, die hem steeds verder onder curatele lijkt te plaatsen.


18 juli: Obamacare blijft, een klap in het gezicht van Trump en Republikeinen
Zeven jaar obstructie, zeven jaar de belofte om Obamacare de nek om te draaien bij een Republikeinse meerderheid in het Congres en een Republikein in het Witte Huis. Donald Trump maakte er tijdens zijn campagne en het eerste halfjaar van zijn rommelige presidentschap een heet hangijzer van: het terugtrekken en vervangen van Obamacare, die officieel de Affordable Care Act heet. Het Huis van Afgevaardigden stemde in, maar in de Senaat is er geen meerderheid, omdat de senatoren Susan Collins (zij maakte met haar stem Obamacare in 2010 mede mogelijk), Rand Paul (foto onder), Mike Lee en Jerry Moran zich tegen Trumpcare keren. Daardoor zijn er 52 senatoren (van de 100) tegen. Alle Democraten stemden tegen. Dus probeert Trump nu de schuld in de schoenen van de Democraten te schuiven. Dat is op zijn zachtst gezegd opmerkelijk. Waarom zouden Democraten hun zwaarbevochten wet om zeep helpen?

Bovendien, Trump en zijn partij hebben een meerderheid in beide huizen. Het toont ontegenzeggelijk aan hoe verdeeld de Republikeinse partij is en hoe Trump en de Republikeinse meerderheidsleider in de Senaat, Mitch McConnell, niet in staat zijn de GOP op één lijn te krijgen. Zelfs plan B, het afschaffen van Obamacare zonder vervanging, haalde het niet. Diverse Republikeinse senatoren – die volgend jaar opgaan voor een herverkiezing – vrezen dat zij de electorale rekening gepresenteerd krijgen. Dus, 22 miljoen Amerikanen houden voorlopig hun verzekering. Obamacare is niet perfect. Trump – voor hem is de mislukte hervorming van de gezondheidszorg een stevige klap in zijn gezicht – zou juist nu toenadering moeten zoeken tot Democraten. Die maken zich zorgen over stijgende premies (in bepaalde staten) en de toename voor de kosten van Medicaid, zorg voor mensen en families met lage inkomens. Zou een mooie politieke deal zijn tussen Republikeinen en Democraten: reparatie van wankele onderdelen van Obamacare, in combinatie met een miljardeninvestering in infrastructuur.


21 juni: Democraten hebben nog een lange weg te gaan na verlies in Georgia
Verrast door het verlies voor Jon Ossoff in Georgia? Nou, niet echt, ondanks dat de jonge Democraat dicht bij de overwinning kwam. Toch bleef het zesde kiesdistrict in Georgia in Republikeinse handen. Sinds 1979 heerst de partij daar, maar dat het een spannende strijd was, is duidelijk. Het geeft aan dat Trump, die de zege nogal grotesk vierde op Twitter, zo vroeg in zijn presidentschap kwetsbaar is. De Republikeinen hielden de schade echter beperkt, onder meer door een schandelijke campagne in de laatste dagen (zie onze blog van 19 juni). De partij haalt opgelucht adem. Democraten weten dat ze nog een lange weg hebben te gaan om hun macht in het Huis van Afgevaardigden en Senaat – volgend jaar november zijn de midterms – terug te heroveren. Al vaker betoogd: dat moet met nieuwe gezichten en frisse ideeën. Dat wordt lastig zolang de oudjes Hillary Clinton, Joe Biden, Bernie Sanders en Elizabeth Warren weigeren om uit de spotlights te stappen.


20 juni: Ook Joe Biden is niet de oplossing voor de Democratische partij
Peilingen zijn palingen, zeker sinds de laatste presidentsverkiezing in Amerika. Op verkiezingsdag lagen de kansen van Hillary Clinton om Obama op te volgen gemiddeld rond de tachtig procent. We weten hoe het afliep. Uit een nieuwe peiling blijkt dat Joe Biden (foto) de topkandidaat is om in 2020 de Democraten het Witte Huis weer te bezorgen. Mocht Biden het overwegen – en daar lijkt het niet op – dan is hij 77 jaar als hij zich in de strijd gooit en 78 bij zijn inauguratie. Even los van of hij het wil, Joe Biden is niet de toekomst van de Democratische partij. De Democraten hebben vers bloed nodig, nieuwe ideeën en geen oude wijn in nieuwe zakken. Dat geldt ook voor Elizabeth Warren, de nummer twee in de peiling. Zij is 71 jaar als ze de nominatie wint. Op de achtergrond kunnen Biden, Warren, Barack Obama en – in mindere mate – de familie Clinton wel een belangrijke rol spelen om jong, Democratisch talent op te leiden en met raad en daad bij te staan. Een rol op de voorgrond moeten ze niet meer ambiëren.


19 juni: Ridicuul Republikeins spotje zet verkiezingen in Georgia op scherp
Het is hard tegen hard in Georgia, waar morgen speciale verkiezingen zijn en Democraat Jon Ossoff (foto) kanshebber is om voor het eerst in decennia het zesde district in die staat in Democratische handen te krijgen. Dus halen de Republikeinen een doos vuurwerk uit de kast. In deze politieke boodschap, Stop the Violent Left, wordt de schietpartij van vorige week tijdens een honkbaltraining in de schoenen van de Democraten – en dus Ossoff – geschoven. In het spotje klinkt de boodschap dat progressieven applaudisseerden na het neerschieten van Republikeins Congreslid Steve Scalise, die in zijn heup werd geraakt. Dat is – in Republikeinse ogen dan – de schuld van de ‘haatcampagne’ die Democraten zouden voeren tegen Trump. En dus, zo zegt het spotje: als Ossoff wint, winnen de mensen die stonden te klappen na de schietpartij. We schreven al eerder dat het politieke klimaat in Amerika is verhard na de verkiezing van Trump. Dit soort spotjes – inspelend op angst – maakt het er niet minder om. Het wordt morgen een hectische dag in Georgia.


14 juni: Schietpartijen in Amerika veranderen niets aan wapenregels
Wie denkt dat de schietpartijen vandaag in Virginia, waarbij het vooraanstaande Republikeinse Congreslid Steve Scalise werd neergeschoten, en die in San Francisco een nieuwe discussie aanwakkert over wapengebruik, heeft het mis. Ja, dat is cynisch, wetende dat in Amerika al jarenlang op jaarbasis duizenden mensen om het leven komen door vuurwapengeweld. Ook nu er een Republikeins slachtoffer is, verandert er niets. Sterker, het polariserende karakter van de Amerikaanse politiek wordt na vandaag alleen maar heviger. Republikeinen geven de Democraten de schuld dat ze een hetze voeren tegen Trump en de Republikeinen, terwijl de Democraten vinden dat de Republikeinen hun ogen sluiten voor het gevaar van vuurwapens. En zo is het wachten op de volgende schietpartij.


7 juni: Democraten roepen Hillary Clinton op uit de spotlights te stappen
Hillary Clinton toont de trekken van een zure verliezer. De oude dame mocht in recente interviews overal tegenaan trappen. Natuurlijk was haar verlies van Trump de schuld van FBI-directeur James Comey (ook wij zijn zeer benieuwd wat hij voor een speciale Senaatscommissie gaat zeggen over Trump) en nu ligt het ook al aan de Democratische partij. ,,Ik erfde een failliete partij”, klaagde Clinton. ,,Ze waren bankroet.” Daarmee wees ze indirect naar Obama, als voormalig leider van de Democraten. Steeds meer Democraten – ook wij hebben het hier en op onze verkiezingspagina al vaker betoogd – roepen Clinton op uit de spotlights te stappen, zodat nieuw Democratisch talent kan opbloeien. Volgend jaar november zijn er alweer verkiezingen voor het Huis van Afgevaardigden en éénderde van de Senaat. De Democraten moeten weer kleur op het gezicht krijgen na het verlies van aflopen november (daar is maar één iemand schuldig aan: Hillary Clinton) en een nieuwe visie op Amerika ontvouwen. Dat moet met nieuwe mensen, andere leiders met frisse ideeën. Niet met een familie – de Clintons dus – die als een onheilspellende donkere wolk boven de Democratische partij blijven hangen.


3 juni: Klimaatbesluit Trump komt als een boemerang bij hem terug
Met een toespraak in de Rose Garden van het Witte Huis kondigde Donald Trump aan dat Amerika zich terugtrekt uit het klimaatakkoord van Parijs, dat anderhalf jaar geleden door zo’n 190 landen werd gesloten. Ja, het was een campagnebelofte van Trump, maar zijn besluit komt als een boemerang bij hem terug. Zeker 61% van de Amerikanen is voorstander van het akkoord, dat een drastische klimaatverandering moet tegengaan. Inmiddels lieten tachtig burgemeesters van Amerikaanse steden de president weten gewoon door te gaan met hun klimaatbeleid. Gouverneurs en CEO’s van grote bedrijven bekritiseren de beslissing van Trump. Californië kondigde als tegenreactie aan met nog scherpere milieu-eisen te komen. Natuurlijk is dat allemaal niet genoeg om alsnog aan ‘Parijs’ te kunnen voldoen. Er zit voor Trump nog wel een addertje onder het gras, want zomaar stoppen kan niet. In de afspraken staat dat landen pas in 2020 onder de afspraken uit kunnen. Dat jaar kiest Amerika ook weer een president.


30 mei: Mike Dubke, hoofd communicatie in het Witte Huis, dient zijn ontslag in
Al sinds 20 januari ligt de communicatie vanuit het Witte Huis onder vuur. Het begon met Sean Spicer, die namens de president meldde dat de inauguratie van Trump drukker was bezocht dan die van Obama. Of Kellyanne Conway, die met de term ‘alternatieve feiten’ op de proppen kwam. Het vertrek van Mike Dubke komt niet als donderslag bij heldere hemel. Naar verluidt zou Spicer mogen blijven, al wordt het aantal persconferenties dat hij mag doen teruggeschroefd. Het is wachten op nog meer publicitaire ongelukken, zolang Trump niet besluit mensen aan te nemen die hun vak beheersen.


23 mei: Eric Garcetti is het type politicus dat de Democratische partij nodig heeft
Wij hebben het hier al vaker betoogd. Democratische politici als Hillary Clinton zijn oud nieuws en dat geldt in mindere mate ook voor Joe Biden en Bernie Sanders. Met alle respect, maar in 2020 zijn ze dik in de zeventig, mochten ze überhaupt overwegen een gooi te doen naar het Witte Huis. De Democraten hebben vers bloed nodig. Senator Cory Booker van New Jersey wordt genoemd en kan een optie zijn, maar Eric Garcetti (foto) is het type politicus dat de Democratische partij nodig heeft op weg naar vernieuwing. Garcetti kreeg onlangs zijn tweede termijn als burgemeester van melting pot Los Angeles met liefst 81 procent van de stemmen, is 46 jaar, welbespraakt, heeft een goede uitstraling, is half Mexicaans, half joods, spreekt vloeiend Spaans en doet met LA een gooi naar de organisatie van de Olympische Spelen in 2024. Bovendien is hij de zoon van Gill Garcetti, de voormalige openbaar aanklager van LA die landelijke bekendheid kreeg in de zaak tegen O.J. Simpson. Politici van dit pluimage moeten de Democratische partij weer kleur geven, uit het slop trekken, laten toeslaan bij de midterms van volgend jaar november en de presidentsverkiezingen in 2020. Garcetti was achter de schermen al kandidaat voor het vice-presidentschap onder Hillary Clinton (uiteindelijk koos ze voor Tim Kaine uit Virginia). Garcetti zegt dat hij niet meedoet in 2020, maar dat is waarschijnlijk voor de bühne. In juli start hij in Los Angeles aan zijn tweede termijn en in augustus valt het besluit welke stad de Zomerspelen in 2024 mag organiseren. In de beeldvorming moet daar zijn focus liggen. Garcetti heeft – net als Cory Booker, Julian Castro en Kamala Harris – zijn leeftijd mee en tijd om achter de schermen een goede campagne op te bouwen. Nog belangrijker: Clinton, Biden en Sanders moeten de talentvolle Democratische politici niet langer in de weg zitten.


16 mei: De onzin van een snelle impeachment van Donald Trump
De incidenten in het Witte Huis stapelen zich in rap tempo op. Nu zou Trump weer geheime informatie met de Russen hebben gedeeld en krijgt de president de wind van voren. Zeker in het licht bezien van zijn kritiek op Hillary Clinton, een jaar geleden, toen Trump twitterde dat zij absoluut niet met vertrouwelijke informatie kan omgaan, is zijn handelswijze opmerkelijk. Het ontslag van FBI-directeur James Comey, vorige week, leidde al tot een stortvloed aan verontwaardiging. Trump weigert vooralsnog een speciale aanklager in te stellen (tegen de zin van een deel van de Republikeinse partij) die onderzoek doet naar de banden tussen de Trump-campagne en Rusland. Kortom, saai is het niet, maar het is nog veel te vroeg om nu al te spreken van een mogelijk impeachment, een afzettingsprocedure van de Amerikaanse president. Reken even mee. Voor afzetting is een meerderheid nodig in het Huis van Afgevaardigden en een tweederde meerderheid in de Senaat. In beide huizen hebben de Republikeinen de meerderheid. Mocht er überhaupt al over een procedure worden gesproken, dan moet een fors deel van beide Republikeinse fracties in het Huis en de Senaat tegen Trump stemmen. Dat gebeurt hooguit als de president het nóg bonter maakt dan nu. Impeachment op dit moment: onzin. Op zijn vroegst pas eind volgend jaar, als er verkiezingen zijn voor het Huis en éénderde van de Senaat wordt herkozen. Zelfs dan is de vraag of de Democraten een (ruime) meerderheid krijgen.

Er waren twee presidenten die de schande van een impeachment moesten ondergaan. Andrew Johnson, de opvolger van Lincoln, omdat hij in strijd met een pas aangenomen wet zijn minister van Oorlog, Edwin Stanton, had ontslagen. Bill Clinton hing eind vorige eeuw hetzelfde lot boven het hoofd vanwege de Lewinsky-affaire. Beide presidenten overleefden het, doordat er geen tweederde meerderheid in de Senaat was. Bij Johnson was het verschil slechts één stem.


10 mei: Met het ontslag van Comey krijgt Trump Nixoniaanse trekjes
Never a dull moment met Donald Trump in het Witte Huis. De president ontsloeg FBI-directeur James Comey, juist op het moment dat het onderzoek naar de banden tussen de Trump-campagne en contact met de Russen op het hoogtepunt komt. Ongekend, want zelf veel Republikeinen vragen nu om een onafhankelijk onderzoek. Trump ontsloeg Comey zogenaamd vanwege de wijze waarop hij onderzoek deed naar het handelen van Hillary Clinton en haar e-mails, terwijl hij een week geleden nog via Twitter meldde dat James Comey ‘het beste is dat Clinton is overkomen’. Met zijn optreden – in de Amerikaanse pers wordt Trump vandaag gefileerd – krijgt de president steeds meer Nixoniaanse trekjes. In 1973 ontsloeg toenmalig president Richard Nixon speciale aanklager Archibald Cox, die onderzoek deed naar de Watergate-affaire. Nixon trad een jaar later af om die zaak. Het is nog veel te prematuur om te zinspelen op een vertrek van Trump, maar dat de president zich met deze actie in de nesten heeft gewerkt, is duidelijk.


8 mei: Obama waarschuwde Trump voor Michael Flynn
Er ligt een bom onder de verklaring van het Witte Huis over Michael Flynn. Trump stelde de ex-generaal aan als nationale veiligheidsadviseur, maar moest korte tijd later vertrekken, omdat hij had gelogen over contact met een Russische ambassadeur. Volgens Trump was het de schuld van Obama en zijn regering, omdat zij hem niet goed zouden hebben doorgelicht. Obama ontsloeg hem als baas van de militaire inlichtingendiensten. Uit nieuw onderzoek van NBC News blijkt dat, op gezag van drie oud-medewerkers van Obama, de ex-president zijn opvolger tijdens de transitieperiode heeft gewaarschuwd voor Flynn. De bewering van Trump dat de schuld bij Obama ligt, komt nu in een heel ander daglicht te staan. Vanuit het Witte Huis was het commentaar altijd: ‘We wisten niet dat hij niet deugde’. Wordt vervolgd.


2 mei: De politieke antenne van Hillary Clinton deugt nog steeds niet
Een halfjaar na de verkiezingen komt Hillary Clinton – ze was al een tijdje uit beeld – opnieuw met opmerkelijke uitspraken over haar verlies van Donald Trump. Het is de schuld van de Russen, van Wikileaks en FBI-directeur Comey, die tien dagen voor de verkiezingen een nieuw onderzoek gelaste naar de privéserver van haar e-mail. “Als de verkiezingen op 27 oktober hadden plaatsgevonden, was ik nu president geweest”, zei Clinton tijdens een evenement in New York. Dat zou goed kunnen, maar kwalijker is dat Clinton niet kritisch kijkt naar haar strategie en staf. Uit een nieuw boek blijkt dat het achter de schermen verre van gesmeerd liep, dat er ruzie was, onenigheid over de strategie. Elementen die Clinton van tafel veegt. Dat ze een inspiratieloze campagne voerde zonder boodschap, geen aansprekende kandidaat was, tot het establishment van de Democratische partij hoorde en meer negatieve ballast met zich meedroeg dan welke presidentskandidaat ook – en dat zelfs een halfjaar na haar verlies nog steeds niet erkent – geeft aan dat haar politieke antenne nog steeds niet deugt. Hillary Rodham Clinton is het verleden van de Democratische partij. Er resten haar – en manlief Bill – maar één ding: zich terugtrekken uit het actieve politieke leven en een nieuwe generatie Democraten de kans geven tot bloei te komen. De Clintons zijn als een schimmel die de Democratische partij in gijzeling houdt. Hillary is bezig met haar memoires om nog maar eens uit te leggen dat het allemaal niet aan haar lag. Daar ligt precies het probleem. Een boek vol zelfbeklag, zonder serieuze kritische blik in de spiegel. Amerika heeft Donald Trump – en de Republikeinse meerderheid in het Congres – grotendeels te danken aan de stuntelige, arrogante campagne van Hillary Clinton. Dat is voor iedereen duidelijk, behalve voor de Clintons.


29 april: Shutdown afgewend, Trump 100 dagen president
De shutdown, ofwel het sluiten van de overheid, is met een noodbegroting in elk geval voor een week afgewend. Dat krijgt Trump – mocht er volgende week geen deal zijn – niet op zijn bordje tijdens zijn eerste 100 dagen. Na het weekend gaat het gesteggel over de uitgavenkant van het budget vrolijk verder. Donald Trump zit vandaag 100 dagen in het Witte Huis, een traditioneel en arbitrair meetmoment voor elke president. Ook wij schreven een analyse. Saai was het niet, maar hoe succesvol is hij eigenlijk?


27 april: Een shutdown is de schuld van de Democraten, vindt Trump
Mocht de Amerikaanse overheid eind deze week haar deuren moeten sluiten, omdat Republikeinen en Democraten geen akkoord kunnen bereiken over de uitgavenkant van de begroting, dan is de shutdown de schuld van de Democraten. Dat twitterde president Trump vandaag. Er is alleen één probleem met de geloofwaardigheid van dat bericht: de Republikeinen hebben in het Huis van Afgevaardigden en Senaat de meerderheid. Kortom, Trump moet eerst maar eens de gematigde dissonanten in zijn partij op één lijn zien te krijgen. Het zou een flinke smet op het nog zo verse presidentschap zijn van Trump, een shutdown 24 uur voordat hij honderd dagen in het Witte Huis zit (op deze site volgt zaterdag overigens een analyse van zijn eerste honderd dagen). Trump presenteerde ook een nieuw belastingplan, dat vooral goed is voor grote bedrijven. Zo gaat de winstbelasting naar 15 procent en betalen de hoogste inkomens straks geen 40, maar 35 procent belasting. Onafhankelijke experts roeren zich al. Zij concluderen dat de maatregelen vooral ten goede komen aan de rijke(re) Amerikanen. Bovendien slaat het zijn fundament weg onder de plannen om fors te investeren in infrastructuur, waar Trump 1000 miljard dollar voor wil uittrekken. Mede door die belofte kenden de aandelenmarkten hoogtijdagen. De vraag is of Trump het nog serieus van plan is. Het laat zich raden wat er met de markten gebeurt, als die investeringen uitblijven.


25 april: Komt die shutdown er en Obama terug in de spotlights
Eind deze week, op de 99ste dag van het presidentschap van Donald Trump, kan de overheid zo maar op slot gaan. Achter de schermen onderhandelen Democraten en Republikeinen koortsachtig over het nieuwe budget aan de uitgavenkant. Trump liet vandaag voorlopig (lees: tot september) zijn eis vallen om miljarden beschikbaar te stellen voor de beruchte muur aan de Mexicaanse grens, een plan waar Democraten zich fel tegen keren. Bovendien is hij bereid concessies te doen op het onderdeel gezondheidszorg, mits het Congres zijn begroting goedkeurt. Het worden nog een paar spannende dagen. Analisten schatten de kans op 50/50 dat de overheid inderdaad tijdelijk sluit en dus bijvoorbeeld ambtenaren hun salaris niet krijgen. Oud-president Obama stapte na bijna honderd dagen van vakantie weer even in de spotlights. Op de Universiteit van Chicago was er een bijeenkomst waar hij jonge mensen wilde inspireren zich in te zetten voor politiek en maatschappij. De naam ‘Trump’ werd vermeden. Obama zal zich vooral bezighouden met het opleiden van jong politiek talent, het schrijven van zijn biografie en het ontwikkelen van de Obama Presidential Center in Chicago.


19 april: Uitslag speciale verkiezing in Georgia is een teken aan de wand
Jon Ossoff (foto) behaalde net geen meerderheid in conservatieve zesde district van Georgia, nabij Atlanta, maar de uitslag is een teken aan de wand. Trump legde het uit als een overwinning. Democraat Ossoff krijgt het in juni in de tweede ronde inderdaad nog flink lastig tegen de Republikeinse Karen Handel voor een zetel in het Huis van Afgevaardigden. Zij krijgt straks de hele partij achter zich. Dat Ossoff het zo goed doet in het betreffende district, is wel verrassend, want al veertig jaar stemmen ze er steevast Republikeins. De zetel is dus nog niet binnen voor de Democraten, maar zijn opkomst kan een signaal zijn richting de midterms van volgend jaar november, als het volledige Huis van Afgevaardigden wordt gekozen en de Democraten zetels (en macht) hopen terug te veroveren.


17 april: Speciale verkiezing in Georgia eerste test voor Republikeinen en Trump
De kiezers van het zesde district van Georgia kunnen morgen naar de stembus om een opvolger te kiezen voor Tom Price, die namens de Republikeinen in het Huis van Afgevaardigden zat en minister van Gezondheid werd in de regering Trump. De Democraten ruiken bloed. In het betreffende district won Trump in november met slechts anderhalf procent verschil van Clinton, dus hoopt de relatief onbekende Democraat Jon Ossoff daar morgen zijn slag te slaan. Het zou voor het eerst in veertig jaar zijn dat die zetel dan in handen komt van een Democraat. Vorige week, bij een tussentijdse verkiezing in Kansas, was het verschil tussen de Republikein en Democraat ook maar klein in het voordeel van de Republikein Ron Estes. Georgia wordt in dat opzicht een eerste test voor de Republikeinen en Trump, een verkiezing waar morgen alle ogen op zijn gericht.


11 april: Benoeming opperrechter Gorsuch resultaat van sabotagepolitiek
Een tikkeltje triomfantelijk meldde president Trump gisteren dat hij binnen honderd dagen met Neil Gorsuch (foto) een nieuwe opperrechter heeft benoemd in het Hooggerechtshof. Feitelijk klopt dat helemaal, maar er zit wel een geschiedenis achter. Toen opperrechter Antonin Scalia vorig jaar februari plotseling overleed, droeg toenmalig president Obama – zoals dat hoort – een nieuwe opperrechter voor. Om de Republikeinen tegemoet te komen, zij hadden immers een meerderheid in de Senaat, droeg Obama de ervaren en door vriend en vijand geprezen Merrick Garland voor. De Senaat weigerde zelfs een hoorzitting en maakte de benoeming tot een verkiezingsitem. Met succes, want door de winst van Trump kon de nieuwe president een conservatief in het Hooggerechtshof benoemen, waardoor de balans intact blijft. Omdat de Republikeinen Obama’s voordracht blokkeerden, probeerden de Democraten dat ook met Gorsuch. Dat lukte in eerste instantie met een filibuster, maar de Republikeinen in de Senaat veranderden de spelregels, waardoor er geen supermeerderheid van 60 senatoren, maar slechts een meerderheid van 50+1 nodig was. De benoeming van opperrechter Neil Gorsuch is, in perspectief gezien, het resultaat van pure sabotagepolitiek.


8 april: De slimme spindoctors van Donald Trump
Donald Trump viel donderdagnacht onze tijd een vliegveld in Syrië aan, waar vandaan eerder in de week gifgasaanvallen werden uitgevoerd. Dat Trump ingreep, valt te billijken, al was het een draai van 180 graden na eerdere uitspraken en tweets om vooral uit dat conflict te blijven. Dat de aanval van Trump kwam op de dag dat de Senaat een nieuwe opperrechter diende te benoemen, kan bijna geen toeval zijn. Het nieuws over de benoeming van de conservatieve rechter Neil Gorsuch sneeuwde deels onder, omdat het vrijdag de hele dag vrijwel alleen over de militaire actie van Trump in Syrië ging. Als de spindoctors van Donald Trump er al in een rol in hebben gehad, dan was dat verdomd slim. De Republikeinen in de Senaat moesten immers de nucleaire optie gebruiken om Gorsuch te kunnen doordrukken. Democraten voorkwamen met een zogenoemde filibuster dat het de benoeming van Gorsuch doorging. Daarom moesten de Republikeinen de spelregels veranderen, zodat Gorsuch aan een meerderheid, in plaats van een supermeerderheid van 60 senatoren, voldoende had om te worden benoemd. De Republikeinse Senaatsleider Mitch McConnell heeft zo zijn zin. Niet alleen blokkeerde hij vorig jaar de benoeming van Obama’s kandidaat Merrick Garland, de Republikeinen hebben nu de conservatieve balans terug in het Hooggerechtshof. Zo behaalde Trump zijn eerste overwinning in zijn nog prille presidentschap.

Cadeautje voor het weekend. Lees hier de uitstekende column van Edward Luce over het gevaar van een terugkeer van de Clintons op het politieke toneel. Werkt de link niet, Google dan op Beware of the return of the Clinton dynasty.


7 april: Zelfs Republikeinen kritisch op Trump om Syrië aan te vallen
In 2013 twitterde Donald Trump vanuit de Trump-toren dat Amerika weg moest blijven uit Syrië. Dat een tweet wat anders is dan de realiteit – zeker als je president van Amerika bent – bleek vannacht toen Trump een militaire aanval afkondigde in Syrië. Directe aanleiding was de gifgasaanval van deze week. Republikeinen zijn doorgaans altijd wel te porren voor militaire actie, maar het solistische optreden van Trump stuit nu zelfs partijgenoten tegen de borst. Senator en voormalig presidentskandidaat Rand Paul (foto) vindt dat Trump – overeenkomstig de grondwet – het Congres om toestemming had moeten vragen. Dat deed hij niet. Ondertussen lichtte Trump wel Poetin in over de handen zijnde aanval. Het laatste woord zal er nog niet over zijn gezegd.


5 april: Vertrek Bannon is overwinning voor gematigde Trump-kamp
Steve Bannon, oprichter van de ultraconservatieve website Breitbart en één van de belangrijkste adviseurs van president Trump, is door de president uit de nationale veiligheidsraad gezet. Die raad adviseert de president over zaken rond nationale veiligheid en buitenlandse zaken. Dat besluit is een overwinning voor het gematigde kant van het Witte Huis onder Trump. Bannon was vanaf het moment van zijn aanstelling al controversieel en doet het imago van het presidentschap van Trump geen goed. Zijn vertrek uit de nationale veiligheidsraad, de National Security Council, zou een eerste aanzet kunnen zijn voor een definitief vertrek van Bannon. Het Witte Huis heeft nog niet toegelicht waarom Trump Bannon uit de veiligheidsraad heeft gezet.


3 april: De slag om de benoeming van Gorsuch als opperrechter
Waarschijnlijk eind deze week wordt Neil Gorsuch geïnstalleerd als negende opperrechter in het Amerikaanse Hooggerechtshof. Daarmee komt er een einde aan de politieke impasse die al ruim een jaar duurt. Toen overleed de conservatieve opperrechter Scalia. Barack Obama, toen nog president, droeg zoals het zijn ambt betaamt met Merrick Garland (foto) een nieuwe rechter voor. Een gematigde man, door vriend en vijand geroemd, maar een stuk minder conservatief dan Scalia. Dus volgde een gênante Republikeinse actie door – zoals het wel hoort – te weigeren Garland in een hoorzitting aan de tand te voelen. De Republikeinen, onder leiding van meerderheidsleider Mitch McConnell, blokkeerden Obama’s voordracht, omdat zij vonden dat een vertrekkend president daar niet over gaat. Ten onrechte, want een president hoort een opvolger voor te dragen, ongeacht of het zijn laatste jaar is of niet. De tactiek werkte. Trump won, dus konden de Republikeinen weer een conservatief voordragen en zo de rechtse balans in het Hooggerechtshof in stand houden. Want ondanks een filibuster van de Democraten om de benoeming af te wijzen en vertragen, zetten de Republikeinen de nucleaire optie in. Ze veranderen de regels, waardoor er slechts een meerderheid van +1 nodig is, in plaats van een supermeerderheid van 60 senatoren. Amerikaanse politiek is verre van fris. Maar dat was al bekend.


28 maart: Democraten moeten na behoud Obamacare niet te veel glunderen
Don’t gloat, ready for round 2. Vice-voorzitter Keith Ellison van de Democratische partij begrijpt het. Dat een vervanging van Obamacare niet in stemming werd gebracht in het Huis van Afgevaardigden – ondanks een Republikeinse meerderheid in dat orgaan – betekent weliswaar dat er een slag is gewonnen, maar de genadeklap is nog niet uitgedeeld. Te veel glunderen zou ongepast zijn. Trump en de Republikeinen hebben nog voldoende mogelijkheden de wet – die vooral de laagbetaalde Amerikanen aan een betaalbare zorgverzekering helpt – te frustreren. Dat zullen ze waarschijnlijk niet nalaten, maar de Democraten – die doorgaans een grotere compromissenbereidheid hebben – kunnen het politieke spel slim spelen. Trump wil triljarden investeren in de infrastructuur, beleid dat de Democraten al veel langer voorstaan, maar door de Republikeinen altijd is geblokkeerd. In ruil voor het wegnemen van de mazen in de zorgwet, kunnen ze een deal met de president sluiten voor een grote investering in infrastructuur. De vraag is of de Republikeinen in het Huis en de Senaat ermee akkoord gaan. Maar als ze het wegstemmen, dan is ook meteen duidelijk hoe ver de president en zijn partij van elkaar vandaan staan.


25 maart: Hoe Trump merkt dat regeren anders is dan campagneretoriek
De nieuwe zorgwet, Trumpcare, werd gisteren niet in stemming gebracht bij het door Republikeinen gedomineerde Huis van Afgevaardigden. Voorzitter Paul Ryan kon niet genoeg partijgenoten achter de nieuwe plannen te krijgen, ondanks dat zijn partij een meerderheid heeft in het Huis. Zo was het een pijnlijke dag voor Ryan en Trump. Laatstgenoemde maakte er een speerpunt van tijdens zijn campagne om Obamacare meteen te schrappen en vervangen. Trump merkt nu dat regeren anders is dan campagneretoriek. Dat het anders is om serieus beleid te maken, in plaats van je toehoorders ‘lock her up’ te laten scanderen. Duidelijk is nu nog maar eens hoe diep verdeeld de Republikeinen zelf zijn. Eensgezind waren ze de afgelopen acht jaar om elk beleidsvoorstel van de Democraten en president Obama te blokkeren of saboteren. Nu ze zelf beleid moeten maken, is de eensgezindheid ver te zoeken. Voor met name minder bedeelde Amerikanen is het een zegen dat de Affordable Care Act, vooral bekend als Obamacare, blijft bestaan. Zoals in de blog van gisteren al betoogd, is Obamacare niet perfect, maar zou het Trump sieren om de mazen in de wet in samenwerking met de Democraten te herstellen. De president is drukker om de Democraten de schuld te geven, terwijl hij ze op dit vlak nooit om hulp vroeg. Bovendien, verwacht hij nou echt dat zijn politieke opponenten die deze wet – de grootste sociaal-economische hervorming sinds medio jaren zestig – hebben bedacht, zullen bijdragen om ‘m weer om zeep te helpen?

Voor Trump is het sowieso een slechte week. Er wordt onderzocht hoe nauw de banden van de Trump-campagne waren met de Russen, zijn claim dat Obama hem heeft afgeluisterd is door de FBI en NSA van tafel geveegd en de mislukte episode met de zorgwet zorgt voor een nieuwe vlek op zijn blazoen. De realiteit is een stuk weerbarstiger dan het campagnepad. Trump noemde zichzelf eerder de ‘beste dealmaker’, maar tot nu toe moet de president het vooral hebben van eenzijdige decreten. Ook daarmee maakt hij in Washington DC niet louter vrienden.


24 maart: Nieuwe zorgwet niet in stemming gebracht, vandaag nieuwe poging
Omdat de interne verdeeldheid binnen de Republikeinse partij over de vervanging van Obamacare in Trumpcare groot is, werd de wet gisteren niet in stemming gebracht in het Huis van Afgevaardigden. Trump dreigt nu zelfs Obamacare te laten voor wat het is. De wet is niet perfect en verdient gerichte verbeteringen, maar de rechtervleugel en de gematigde kant van de Republikeinen liggen met elkaar overhoop. De gematigde kant wil geen extreme veranderingen die de extreme vleugel (de vertegenwoordigers van de Tea Party) wel wil. Die wil Obamacare helemaal afschaffen en totaal geen overheidsbemoeienis binnen de zorg. Dat laatste is niet alleen onbespreekbaar voor de gematigde vleugel, maar ook voor veel Republikeinse senatoren in de Senaat. Kortom, Trump zit ‘between a rock and a hard place’. Bovendien zijn steeds meer Amerikanen tevreden over Obama’s zorgwet en blijkt uit een peiling die gisteren werd gehouden dat slechts 17 procent van de kiezers van de wet af wil. Vandaag wordt de nieuwe wet opnieuw in stemming gebracht, maar zoals het er nu naar uitziet, is Trumpcare een gevalletje ‘dead on arrival’. En een plan B is er ook niet.


23 maart: Huis van Afgevaardigden stemt over Obamacare
Het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden stemt vandaag over de afschaffing en vervanging van Obamacare, het zorgstelsel dat miljoenen Amerikanen van een zorgverzekering voorziet. De wet is één van de kroonjuwelen van voormalig president Obama. Tijdens de campagne beloofde Donald Trump de wet – die hij een ramp voor het land noemt – af te schaffen en te vervangen. De werkelijkheid blijkt een stuk weerbarstiger voor de president, want een deel van de Republikeinse partij is daar helemaal geen voorstander van en dreigt tegen te stemmen. Dat zou, zo vroeg in zijn presidentschap, een flinke streep door de rekening zijn. Daarom probeerde Trump de afgelopen dagen zijn partijgenoten met dreigende taal achter zijn voorstel te krijgen. Wie tegenstemt, heeft een probleem bij de tussentijdse verkiezingen van volgend jaar november, was de boodschap. Los van zijn eigen partij heeft Trump sowieso een probleem. Een meerderheid van Amerikanen is juist blij met de zorgwet, ook inwoners van dieprode, Republikeinse staten. Het wordt een spannende dag in Washington DC.


21 maart: FBI en NSA zorgen voor nieuwe deuk bij Donald Trump
Hij meldde het met grote zekerheid: de Trump-toren zou zijn afgeluisterd door zijn voorganger, Barack Obama. Bewijs leverde Donald Trump niet, maar hij had z’n doel bereikt: de problemen binnen zijn eigen regering werden afgeleid door de media-aandacht die zijn tweet oogstte. Nu de FBI en NSA, zeg maar het Amerikaanse bureau voor nationale veiligheid, bij een officiële hoorzitting hebben verklaard dat er van Trumps aantijgingen niets klopt, levert dat de president (en in het kielzog de Republikeinse partij) nieuwe schade op. De bazen van de FBI en NSA meldden er ook zeker van te zijn dat de Russen de Amerikaanse verkiezingen probeerden te beïnvloeden om Trump in het zadel te helpen. Naar dat laatste is (nog) geen onderzoek gedaan, maar na die verklaring zullen de Democraten daar waarschijnlijk net zo lang om vragen, totdat ze hun zin krijgen. Een nieuwe deuk dus voor Trump, die voor een startend president op bijna historisch lage waarderingscijfers kan rekenen.


17 maart: Hoe Hillary Clinton de Democratische partij blijft gijzelen
In al het nieuwsgeweld rond het presidentschap van Trump sneeuwde het deze week onder, maar opnieuw dook het serieuze gerucht op dat Hillary Clinton overweegt zich te kandideren voor het burgemeesterschap van New York. Het blijkt dat de Clintons enorm hardleers zijn, zeker na het demasqué van afgelopen november. Hillary begon zwaar beschadigd aan de campagne tegen Trump, die door iedere andere geschikte Democraat zou zijn gewonnen. De rol van de Clintons op het politieke toneel is uitgespeeld, de Democratische partij is toe aan vers bloed. Iedereen realiseert zich dat, behalve Bill en Hillary Clinton. Nog steeds weigert Hillary in het openbaar aan te geven dat het klaar is met haar politieke ambities in de spotlights, wat voorkomt dat politiek talent in haar partij kan opbloeien. Zeker nu Trump en de Republikeinse partij zich in korte tijd zo kwetsbaar hebben gemaakt, is het tijd voor een nieuw geluid, een nieuwe wind. Dat de Clintons met oud-president Barack Obama op de achtergrond jonge, talentvolle politici adviseren en coachen, zou een prima plan zijn. Eerst moet het de Clintons aan het verstand worden gepeuterd dat hun tijd na 25 jaar voorbij is. Want op deze manier houdt Hillary Clinton de Democratische partij alleen maar gegijzeld.


14 maart: Afluisteren is volgens het Witte Huis niet echt afluisteren
Twee weken geleden riep president Trump – om de aandacht van alle problemen in zijn regering af te leiden – nog dat Obama hem tijdens de campagne had laten afluisteren. Trump leverde geen bewijs en gisteren verklaarde woordvoerder Sean Spicer dat met afluisteren niet echt afluisteren werd bedoeld. Maar Trump had zijn doel bereikt, de aandacht was afgeleid. Dat hij daarbij zijn voorganger onterecht bruuskeerde, was bijkomende schade. De vraag is hoe lang de Republikeinse partij het allemaal tolereert. Niet heel lang, zeker niet naarmate de midterms in november 2018 naderen en zetels in de Senaat en het Huis van Afgevaardigden in het geding komen. Ook de nieuwe plannen voor het schrappen en vervangen van Obamacare, de zorgwet die inmiddels twintig miljoen Amerikanen van een betaalbare zorgverzekering voorziet, liggen slecht. Zo berekende het Congressional Budget Office, een politiek onafhankelijke commissie, dat door de Republikeinse plannen veertien miljoen mensen hun zorgverzekering kwijtraken, oplopend tot 24 miljoen in 2026. Het lijkt wachten op het moment dat Trump met een tweet deze bevindingen bestrijdt, of hij maakt een politieke draai. Obamacare is niet perfect, het is een belangrijk begin. Als Trump Amerika echt weer ‘great’ wil maken, werkt hij met Republikeinen, Democraten en zijn voorganger samen om de mazen in deze wet op te lossen.


13 maart: Cijfers gebruiken zoals het de Trump-regering uitkomt
In de campagne van 2016 waren de dalende werkloosheidscijfers onder president Obama volgens de Trump-campagne, daar is ie weer, ‘fake news’. Ondanks dat daar geen enkel bewijs voor werd geleverd, roeptoeterde het team dat er niets van klopte. Totdat afgelopen week de eerste cijfers over de dalende werkloosheid in februari binnenrolden, de eerste volledige maand onder president Trump. Toen waren die cijfers plotseling ‘heel echt’. Het Team Trump gebruikt de cijfers zoals het de regering uitkomt. Al het nieuws dat het Witte Huis van pas komt, is correct. U mag raden wat er gebeurt als er onwelgevallige berichten over de regering naar buiten komen. Dit weekend maakte het hoofd ‘budgetzaken’ van Trump het weer eens bont door te beweren – zonder enige vorm van bewijs – dat de regering-Obama de banencijfers manipuleerde. Het zou grappig zijn als het niet zo triest was.


8 maart: De impopulaire vervanging van Obamacare
Het was één van zijn grootste campagnebeloftes, het schrappen en vervangen van de Affordable Care Act, vooral bekend als Obamacare. Een taai onderwerp, zeker voor Republikeinen, die zich de afgelopen acht jaar louter bezighielden met het blokkeren, frustreren en saboteren van wetten die door de Democraten en de Democratische president Obama werden voorgesteld. Ondertussen is de weerzin tegen de wet, gevoed door misleidende informatie van Republikeinen (u weet het misschien nog dat de ex-voorzitter van het Huis van Afgevaardigden John Boehner zei dat de wet het land zou ruïneren, het tegenovergestelde is waar), flink afgenomen. Een meerderheid, ook in typisch Republikeinse staten, is blij met de wet en wil er niet vanaf. Twintig miljoen Amerikanen zijn sinds de invoering van Obamacare verzekerd voor ziektekosten – een getal dat jaarlijks oploopt – de kosten voor de gezondheidszorg zijn historisch laag en mede door de wet is het begrotingstekort van de federale overheid gekrompen. Toch willen Trump en de Republikeinse leiders hun plannen doorzetten. Vooral – zo lijkt het – omdat het een succesvol programma is van een Democratische president en niet omdat de wet niet deugt. Beter kunnen de Republikeinen zich controleren op de mindere punten van Obamacare, zoals de opgelopen premies doordat verzekeraars zich terugtrokken. Juist dát zou een prioriteit moeten zijn, in plaats van de loopgravenoorlog op Capitol Hill om de hele wet te laten sneuvelen.


7 maart: De ‘alternatieve feiten’ van Donald Trump
Daar zijn ze weer, de alternatieve feiten van de regering-Trump. Het is elke keer weer een verrassing waar de 45ste president mee op de proppen komt. Ging het dit weekend nog om afluisterpraktijken van de regering-Obama tijdens de verkiezingen – een relaas dat overigens is tegengesproken door FBI-directeur James Comey (en meteen weer in twijfel werd getrokken door Trump) – nu gaat het om het aantal vrijgelaten gevangen op Guantanamo Bay, de speciale Amerikaanse gevangenis op Cuba. Trump twitterde vanochtend dat Obama 122 gevangen had vrijgelaten die nu weer onderdeel uitmaken van het ‘strijdveld’. Uit feiten blijkt dat van de 122 vrijgelaten gevangen er 113 zijn heengezonden, voordat Obama in het Witte Huis belandde. ‘Weer een andere vreselijke beslissing’, voegde Trump toe aan zijn tweet over zijn voorganger, die hij tijdens de transitieperiode nog ‘zeer respecteerde’.


5 maart: De verzoenende toon van Donald Trump is weer snel verdwenen
Gejuich dinsdag van commentatoren, toen Donald Trump het Congres toesprak en een verzoenende toon aansloeg. Eindelijk was hij de president die hij moet zijn; van alle Amerikanen. Die euforie ebte de voorbije dagen snel weg. Kwam eerst zijn minister van Justitie in opspraak vanwege vermeende nauwe banden met Rusland, dit weekend beschuldigde Trump zijn voorganger Obama dat hij hem tijdens de verkiezingscampagne zou hebben afgeluisterd in de Trump Tower. De president baseert zich op een artikel van Breibart, een ultrarechtse website, maar levert geen bewijs. Obama ontkent elke betrokkenheid, wat overigens niet automatisch betekent dat Trump niet is afgeluisterd. Het lijkt een afleidingsmanoeuvre van de president om zijn eigen problemen naar de achtergrond te laten verdwijnen.


3 maart: Minister van Justitie Jeff Sessions steeds verder in het nauw
Eerst was er het nieuws dat Jeff Sessions (foto) tijdens de transitiefase contact had met de Russen, hij ontkende dat tijdens de hoorzittingen voor zijn benoeming, nu geeft hij toe dat er toch contacten waren. Maar hooguit als senator en niet als medewerker van Trump, zei hij. Sessions, ondertussen minister van Justitie, doet een stap terug om de FBI onafhankelijk te laten onderzoeken wat er waar is van het verhaal. Drie weken geleden moest Michael Flynn, de nationale veiligheidsadviseur van Trump, al opstappen, omdat hij contacten had met de Russen en daarover jokkebrokte. Een minister van Justitie in de VS heeft een bijzondere plek binnen het kabinet. Niet alleen is hij de hoogste aanklager (de Attorney General), hij of zij is ook de baas van de FBI en controleert de regering. Niet voor niets kreeg bijvoorbeeld John F. Kennedy in 1961 al felle kritiek en verwijten van nepotisme toen hij zijn broer Robert Kennedy minister van Justitie maakte. Bovendien was de aanstelling van Sessions al omstreden, omdat hij zich in het verleden positief had uitgelaten over de Ku Klux Klan. Later verklaarde hij dat het om een ‘grap’ zou gaan.


1 maart: Andere toon van Trump, die de Democraten nodig heeft
Donald Trump sloeg vannacht bij zijn eerste toespraak voor het Congres een andere toon aan. Gematigd, zeker als je het vergelijkt met eerdere toespraken en helemaal in vergelijking met zijn inaugurele rede op 20 januari. Trump moet ook wel, tenminste, als hij serieus wil worden genomen als president. Maar hij zal wel moeten, omdat hij – ondanks een Republikeinse meerderheid in beide huizen – op diverse terreinen de steun van de Democraten nodig heeft. Handen af van de Medicare, de oudedagsvoorziening van oudere Amerikanen. Klinkt Democraten als muziek in de oren. Voor een verhoging van het defensiebudget met 54 miljard dollar krijgt Trump de Republikeinse handen best op elkaar. Een investering van het duizelingwekkende bedrag van één triljard dollar in het opknappen van de infrastructuur, ligt gevoelig bij de eigen achterban. Die zullen dat proberen af te doen als ‘big government’. Democraten pleiten al jaren voor een grote, allesoverkoepelende investering in infrastructuur en kunnen afvallige Republikeinen dus aanvullen om die plannen uiteindelijk toch door het Congres te loodsen. Trump heeft hun steun daarin keihard nodig.


28 februari: De gematigde en verstandige toon van George W. Bush
Hij is al acht jaar weg uit het Witte Huis en ging de geschiedenisboeken als één van de zwakste presidenten van de afgelopen 100 jaar. Op basis van zijn beleid is dat niet verrassend. Toch, en dat mag ook worden gezegd, heeft George Walker Bush met het verstrijken van de jaren een verstandige, gematigde toon gevonden. Het kan uitmaken dat hij geen haviken als Dick Cheney meer om zich heen heeft, maar Bush sprak de voorbije dagen zijn zorgen uit over de toon van Donald Trump, zijn Republikeinse opvolger. Zo benoemde Bush de belangrijke rol die de pers heeft, nadat Trump de media als ‘de vijand van het volk’ betitelde. Ook de toon over minderheden bevalt Bush niet. ‘I don’t like the racism’, zei hij in een interview. Hoewel Bush in Amerika nauwelijks nog gezag geniet (dat zijn broer Jeb hem tijdens de voorverkiezingen in South Carolina inzette, werd hem mede fataal), is het een goede zaak dat de voormalige Republikeins president zich zo uitspreekt.


27 februari: Trump-stemmers in Iowa hebben spijt, Perez leidt Democraten
Van de zes swing states die cruciaal waren in de overwinning van Donald Trump in november, heeft een meerderheid in Iowa alweer spijt van zijn of haar stem op Trump. De meeste stemmers in de midwestelijke staat vinden dat de president zijn werk niet naar behoren doet. Bovendien leeft er angst dat de zorgwet van president Obama, de kroonjuweel van zijn presidentschap, wordt geschrapt. In de praktijk betekent het dat waarschijnlijk veel inwoners van Iowa hun zorgkosten niet meer kunnen betalen. Klik hier voor het volledige artikel. Dat Tom Perez de nieuwe voorzitter is van de Democratische partij is goed nieuws voor de gematigde koers van die partij. Perez was aanhanger van Clinton tijdens haar campagne en minister van Arbeid in het kabinet van Obama. Hij bleef Keith Ellison voor met 235 tegenover 200 stemmen. Ellison was populair bij de linkse aanhang van de Democraten en kreeg steun van Bernie Sanders. Met deze uitslag is er voor Perez werk aan de winkel om de Democraten weer te verenigen. Volgend jaar november staan er immers weer Congres-verkiezingen op de rol. Daarnaast moeten de Democraten zich klaarstomen voor de presidentsverkiezingen in 2020. Een logische opvolg(st)er voor Obama/Clinton heeft zich nog niet aangediend.


24 februari: Waarom David Axelrod gelijk heeft over de Trump-regering
De president van Amerika die de FBI vraagt om het verhaal over de Russische contacten tijdens de campagne te laten lopen. Het is ongekend en David Axelrod, voormalig campagnestrateeg en belangrijk communicatieadviseur tijdens de eerste termijn van Obama, spreekt zich daar terecht over uit. Het land zou voor het Republikeins gedomineerde Congres te klein zijn geweest als Obama zich van deze tactieken had bediend. In de eerste vijf weken van de regering-Trump zagen we al voldoende gekke dingen (zie onze update van 20 februari), behalve het onder druk zetten van de FBI kwam er vandaag weer een opmerkelijk moment bij. Gerenommeerde media als CNN, The New York en Los Angeles Times en Politico zijn vandaag niet welkom in het Witte Huis voor een persbriefing. Time en Associated Press tonen zich solidair met hun collega’s. Het is een regelrechte aanval op het eerste amendement, waarin persvrijheid staat vermeld. Een amendement dat Trump tijdens de campagne nog van harte steunde.


21 februari 2017: De permanente campagne van Donald Trump
Het is voor een pas aangetreden president hoogst ongebruikelijk om alweer zo snel in campagnestand te staan voor de volgende verkiezingen. Maar met Donald Trump is nu eenmaal alles anders. Binnen vier weken na zijn aantreden heeft de president zich al ‘ingeschreven’ bij de kiescommissie om in 2020 te worden herkozen. Dat maakt het mogelijk om vanaf nu al zijn campagnekas te spekken. Normaal gesproken handelt een president die bezig is aan zijn eerste termijn zoiets na twee jaar af. Het is de visie van Steve Bannon, belangrijk strateeg in het Witte Huis en afkomstig van de ultrarechtse nieuwssite Breitbart, die Trump op een permanente campagne stuurt. Afgelopen weekend zagen we Trump al naar Florida reizen om in een hangar op het vliegveld van Melbourne zo’n 9000 aanhangers toe te spreken. Met op de achtergrond Air Force One, het presidentiële vliegtuig. We gaan het vaker zien. Donald Trump is niet alleen president, maar een permanente campagnevoerder.


20 februari 2017: De aanslag in Zweden die er niet was
Een roerige eerste maand voor Donald Trump in het Witte Huis, die in één woord is samen te vatten: chaos. Als dat de opzet was, dan is de 45ste president daar op bijzondere wijze in geslaagd. Een ontslagen minister van Justitie – in de geest van Nixon die in 1973 Elliot Richardson, die opstapte als Attorney General omdat hij speciaal aanklager Archibald Cox weigerde te ontslaan (vanwege de onderzoeken in de Watergate-affaire), zijn eeuwige strijd met de media, een minister van Arbeid die was vertrokken voordat hij kon worden benoemd en het befaamde inreisverbod uit moslimlanden die door drie (!) rechters van tafel werd geveegd. Saai is het niet met Trump in het Witte Huis. Dit weekend haalde de president het nieuws door naar een aanslag in Zweden te wijzen die er nooit was. Om vervolgens daar dan weer Fox News de schuld van te geven. Het worden vier boeiende jaren.